جنگ بر سر شبکه‌های تدارکاتی در شرق یمن

گروه بین الملل عصرقانون:

محمدعلی حسن نیا

تحولات میدانی اخیر در شرق یمن، به‌ویژه در استان‌های مأرب و حضرموت، نشان‌دهنده تغییر ماهیت درگیری از نبردهای خط‌مقدمی کلاسیک به جنگی پیچیده و راهبردی بر سر شبکه‌های تدارکاتی و مسیرهای تأمین است. آنچه از ۶ تا ۱۰ اوت ۲۰۲۶ در این منطقه رخ داده، فراتر از یک پاسخ نظامی متقابل بوده و ابعاد تازه‌ای از منازعه را آشکار می‌سازد.

۱. عملیات پیش‌دستانه مزدوران سعودی و هدف آن

در چهارشنبه ۵ اوت، نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی، به‌ویژه فرقه اول طوارئ، عملیات گسترده‌ای را در صحرای حضرموت، مأرب، شبوه و بخشی از جوف آغاز کردند. هدف اصلی این عملیات، قطع مسیرهای قاچاق اسلحه و مواد مخدری بود که از مرزهای شرقی (عمان) وارد شده و از طریق شبکه‌ای از جاده‌های صحرایی مخفی، به مراکز فرماندهی و کارگاه‌های ساخت سلاح انصارالله در شمال و مرکز یمن می‌رسد. این منطقه به‌عنوان «ریه لجستیکی» حیات‌بخش جریان مقاومت شناخته می‌شود.

نیروهای مزدور در این عملیات موفق شدند با یورش به مقر شیخ علی الهفتری، یک کارگاه کامل تولید مین‌های صخره‌ای و انبارهای عظیم سلاح را کشف و منهدم کنند. این ضربه، استراتژی «جنگ جاده‌ای» برای مختل کردن پیشروی نیروهای مقاومت را هدف گرفت و با انتشار چهار تیپ و بیش از ۲۰۰ خودروی نظامی در بیابان، کنترل نسبی بر مسیرهای تدارکاتی برقرار شد.

۲. پاسخ قاطع و ضربات حساب‌شده انصارالله

در واکنش به این عملیات تهاجمی، جنبش انصارالله با استفاده از ۱۷ موشک بالستیک و ۵ تا ۷ پهپاد انتحاری، حملات سنگینی را علیه معسکرهای مزدوران در مناطق «الثنیه» و «العبر» (مأرب و حضرموت) ترتیب داد. این حملات که با حضور سربازان تازه‌کار در حال تمرین صبحگاهی رخ داد، ضربات سنگینی بر پیکره نیروهای مهاجم وارد کرد و تأکید نمود که انصارالله به‌رغم ضربات به شبکه تدارکاتی، از توان موشکی و پهپادی قابل‌توجهی برای پاسخ‌دهی و دفاع از تمامیت ارضی برخوردار است.

۳. تاکتیک فرار و استقرار؛ عاملی برای کاهش تلفات مزدوران

نکته قابل‌تأمل، برنامه‌ریزی تاکتیکی نیروهای مهاجم بود. بر اساس اظهارات فرماندهان آن‌ها، قرار گرفتن بیشتر نیروها و فرماندهان در صحرا (حدود ۴۰۰ کیلومتر دورتر از معسکرها) برای مأموریت‌های میدانی، از وقوع یک «فاجعه بزرگ‌تر» جلوگیری کرد و شمار تلفات را به ۱۷ کشته و ۶۱ زخمی محدود ساخت. این نشان می‌دهد که هر دو طرف به اهمیت بقای نیروها در جنگ شبکه‌های تأمین آگاه‌اند.

۴. تشدید دامنه درگیری و افشای اهداف توسعه‌طلبانه

دامنه درگیری فراتر از اهداف نظامی رفت و در روز جمعه، حملات انصارالله به مناطقی که به عنوان اردوگاه‌های آوارگان شناخته می‌شوند، پیام روشنی درباره پایان یافتن امنیت مناطق تحت کنترل مزدوران داشت. این اقدام، نگرانی‌های جدی درباره ناتوانی نیروهای اشغالگر در تأمین امنیت غیرنظامیان را برانگیخت و نشان داد که جنگ برای شبکه‌های تأمین، معادلات امنیتی جدیدی را در منطقه رقم زده است.

۵. چشم‌انداز و پیامدهای راهبردی

کارشناسان معتقدند که این درگیری‌ها، ماهیت جنگ را به «نبرد شبکه‌ها و مسیرهای تأمین» تغییر داده است. پیروزی در این نبرد به‌معنای تسلط بر شریان‌های حیاتی است که می‌تواند موازنه قوا را در کل کشور تغییر دهد. از یک سو، انصارالله با استفاده از توان موشکی خود، به‌دنبال تلافی و بازدارندگی مشروع در برابر تجاوزات است و از سوی دیگر، نیروهای مزدور با گسترش نفوذ خود در عمق هضبه شرقی، در تلاش‌اند تا پایگاه لجستیکی جریان مقاومت را برای همیشه تضعیف کنند، اما با واکنش هوشمندانه انصارالله مواجه شده‌اند.

در نهایت، این تحولات نشان می‌دهد که یمن وارد مرحله‌ای جدید و حساس از منازعه شده است که در آن، کنترل بر مسیرهای پنهان تأمین، به اندازه کنترل بر شهرها و خطوط مقدم حیاتی است. میدان نبرد همچنان برای هرگونه تشدید احتمالی باز است و نتیجه آن، سرنوشت معادلات قدرت را در منطقه رقم خواهد زد. انصارالله با اتکا به توان دفاعی و مردمی خود، ثابت کرده است که هرگونه تغییر در معادلات میدانی، بدون در نظر گرفتن نقش محوری این جنبش، امکان‌پذیر نخواهد بود.