وجود ۲۱۶ هزار موقوفه و یک و نیم میلیون رقبه در کشور

به گزارش گروه فرهنگی عصر قانون: حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا عادل – معاون فرهنگی و اجتماعی و سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه – امروز سه‌شنبه (۳ شهریور) در نشستی که به مناسبت هفته وقف در سازمان اوقاف و امور خیریه برگزار شد با تبریک ایام میلاد پیامبر رحمت(ص) و گرامی داشت هفته وقف و با تقدیر از همه واقفان و خیرینی که یادگارهای ماندگاری در جامعه بر جای گذاشته اند، تجلیل کرد و با اشاره به شعار امسال هفته وقف یعنی ” وقف، میراث ماندگار، آینده پایدار” اظهار کرد: برکات کارهای خیر واقفان امروز در جامعه جاری است و امیدواریم با فرهنگ سازی، اطلاع رسانی و تولید محتوای رسانه ای، مسیر انجام کارهای خیر برای توانمندان جامعه هموارتر شده و شاهد رشد و بارندگی بیشتری در ایجاد وقف های جدید برای رفع نیازهای کشور باشیم.

سخنگوی سازمان اوقاف با تأکید بر نقش امانتداری این سازمان نسبت به موقوفات، تصریح کرد: سازمان اوقاف خود را امانتدار واقفان خیراندیش می‌داند و مفتخر است که در کنار آستان مقدس امامزادگان، مسئولیت سنگین حفظ و بهره‌برداری از این سرمایه‌های ماندگار را بر عهده دارد.

آمار دقیق موقوفات و نیات

عادل با ارائه آماری جامع از وضعیت وقف در کشور گفت: در مجموع ۲۱۶ هزار موقوفه در سراسر کشور داریم که شامل حدود یک و نیم میلیون رقبه با کاربری‌های مختلف است. به گونه‌ای که هر نوع کاربری خیری را که تصور کنید، در میان موقوفات می‌توان یافت؛ از مساجد و موقوفات سیدالشهدا(ع) گرفته تا نیات نادر و کم نیاز.

وی افزود: در اجرای نیات موقوفات، ۸۰۵ عنوان نیت احصا شده که در مجموع نزدیک به ۳۵۰ هزار نیت را شامل می‌شود. این نیات در ۷ سرفصل کلان شامل نیات مذهبی، خیریه اجتماعی، مساجد، بقاع متبرکه، عتبات عالیات و حوزه‌های علمیه دسته بندی می‌شوند.

معاون فرهنگی سازمان اوقاف با اشاره به آمار امامزادگان نیز خاطرنشان کرد: یک هزار و ۷۶۷ بقعه متبرکه شامل امامزادگان، شخصیت‌های علمی و مذهبی و قدمگاه‌ها در کشور فعال هستند که بخش مهمی از ظرفیت‌های فرهنگی و زیارتی را تشکیل می‌دهند.

محورهای چهارگانه سازمان اوقاف

عادل با تشریح رویکردهای عملیاتی سازمان اوقاف، چهار محور اصلی را برشمرد:اول؛ حفظ و نگهداری از موقوفات بهعنوان امانت واقفان، دوم؛ بهرهبرداری شایسته از موقوفات با کاربری های مختلف، سوم؛ اجرای دقیق نیت واقف بر اساس آنچه مد نظر واقف بوده است، توسعه خدمات فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، بهداشتی و قرآنی در پرتو اجرای موقوفات است. تلاش ما این است که سرمایه های وقفی به خدمتی ملموس و قابل مشاهده برای مردم تبدیل شود تا حلاوت و برکات وقف را در قالب مدارس، بیمارستان ها، کتابخانه ها و مساجد حس کنند.

سخنگوی سازمان اوقاف در حوزه سلامت گفت: حدود ۱۳۰۰ مرکز بهداشتی، درمانی و بیمارستان وقفی در کشور داریم که درآمد آنها برای درمان بیماران، تأمین دارو و حمایت از نیازمندان هزینه می شود.

وی با تأکید بر رویکرد جدید سازمان مبنی بر روایتگری از بیمارانی که درمان شده‌اند به جای صرفاً آمار موقوفات، اظهار کرد: این روایت‌ها م‌ تواند انگیزه خیرین را برای ورود به حوزه سلامت دوچندان کند.

عادل با اشاره به ظرفیت بالای موقوفات آموزشی تصریح کرد: نزدیک به ۸ هزار مدرسه وقفی در اختیار آموزش و پرورش است که توسط واقفان ساخته و وقف شده‌اند. علاوه بر مدارس، موقوفات متعددی برای حمایت از دانش‌آموزان، کمک به دانشجویان، کتابخانه‌ها، چاپ و نشر کتاب، فعالیت‌های علمی حوزه‌های علمیه و آموزش قرآن وجود دارد.

معاون فرهنگی سازمان اوقاف با اشاره به معضل دانش آموزان بازمانده از تحصیل، خاطرنشان کرد: امروز در کشور با تعداد قابل توجهی از دانش آموزان بازمانده از تحصیل مواجهیم که دلایلی مانند نبود مدرسه در مناطق دورافتاده یا شرایط نامناسب خانوادگی دارد. ما به دنبال روایت دانش‌آموزی هستیم که با حمایت یک موقوفه، امکان ادامه تحصیل پیدا می‌کند و این رویکرد را توسعه خواهیم داد.

عادل با بیان اینکه خدمات اجتماعی در رویکرد جدید سازمان جزو اولویت هاست، از اجرای طرح “شمیم خدمت” در ۴۰۰ امامزاده خبر داد و گفت: در این طرح، بیش از ۱۲ هزار نفر آموزش دیده‌اند و با حمایت‌های مالی، کارگاه‌های خانگی برای توانمندسازی خانواده‌ها راه‌اندازی شده است. کمتر از هزار نفر موفق به دریافت وام‌های حمایتی برای راه‌اندازی کارگاه‌های خانگی شده‌اند که این اقدام، ضمن حفظ آبرومندی خانواده‌ها، چرخه اقتصادی محله را فعال کرده و وابستگی را کاهش داده است.

وی همچنین به دیگر فعالیت‌های اجتماعی شامل کمک به نیازمندان، آزادی زندانیان، تهیه جهیزیه، کمک به ازدواج، حمایت از ایتام، کمک‌های معیشتی، خدمات جهادی و بازسازی منازل آسیب دیده در تهران (حدود ۸۰ خانه در ایام جنگ) اشاره کرد.

فعالیت‌های فرهنگی و رونمایی از کتاب شعر وقف

سخنگوی سازمان اوقاف سخنان خود به فعالیت‌های فرهنگی گسترده اشاره کرد و گفت: طرح “نشاط معنوی” در ایام تابستان با حضور نزدیک به ۲۰۰ هزار نوجوان در بقاع متبرکه برگزار شده است. همچنین برنامه‌های سبک زندگی اسلامی-ایرانی، طرح‌های بصیرتی، فعالیت‌های هنری، ادبی، شعر و پژوهش در دستور کار قرار دارد.

وی از رونمایی کتابی شامل ۴۰ قطعه شعر در وصف وقف با سرپرستی علیرضا قزوه خبر داد و اظهار کرد: این اشعار توسط شاعران نامدار کشور سروده شده و بر اساس آن، یک برنامه تلویزیونی در سه قسمت، از شبکه یک سیما پخش خواهد شد که روز گذشته نیز در آستان مقدس امامزاده روحالله(ع) از آن رونمایی شد.

سخنگوی اوقاف ادامه داد: دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور راه‌اندازی خواهند شد تا به خیرین برای انتخاب موضوع وقف مشاوره دهند و نیازهای هر منطقه در بخش‌های مختلف را احصا و به واقفان معرفی کنند. در این دفاتر تلاش می‌شود نیازهای جدید جامعه شناسایی و زمینه هدایت نیات واقفان به سمت موضوعاتی که امروز بیش از گذشته مورد نیاز جامعه است، فراهم شود.

عادل از برپایی نمایشگاه‌های استانی وقف در سراسر کشور خبر داد و گفت: نمایشگاه‌های وقف در ۳۱ استان از هفته آینده برپا می‌شود و فعالیت‌های متنوع سازمان اوقاف در حوزه‌های مختلف، از جمله ظرفیت‌های اقتصادی و سایر حوزه‌های مرتبط با وقف، در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف ادامه داد: برنامه‌های رسانه‌ای متنوعی نیز برای هفته وقف تدارک دیده شده است که از سوی رسانه‌ها و مجموعه‌های مختلف اطلاع‌رسانی و پوشش داده خواهد شد.

وی با اشاره به برگزاری برنامه “قرار دوازدهم” گفت: این برنامه روز چهارشنبه یازدهم برگزار خواهد شد و در تهران نیز مراسم “قرار دوازدهم” در آستان مقدس امامزاده صالح(ع) فرحزاد برگزار می‌شود.

عادل همچنین از برگزاری برنامه تجدید میثاق مدیران سازمان اوقاف با امام شهید خبر داد و اظهار کرد: در واپسین روزهای هفته وقف، ریاست سازمان و مدیران سازمان اوقاف در مشهد مقدس با امام شهید تجدید میثاق خواهند کرد.

وی برگزاری همایش ملی یاوران وقف را از دیگر برنامه‌های این هفته عنوان کرد و گفت: این همایش با حضور واقفان برگزیده، به‌ ویژه تعدادی از والدین شهدا که در سال جاری اقدام به ایجاد وقف‌های جدید کرده‌اند، همچنین اصحاب وقف و افرادی که در حوزه‌های مختلف وقف فعالیت می‌کنند، برگزار خواهد شد.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف خاطرنشان کرد: برنامه‌های متنوعی برای روزشمار هفته وقف طراحی شده است که جزئیات اقدامات عملیاتی آن به ‌صورت مکتوب در اختیار اصحاب رسانه قرار خواهد گرفت.

در ادامه این نشست، مسئولان شرکت‌های دانش بنیان نیز درباره ظرفیت های وقف در عرصه فناوری و نوآوری به سخنرانی پرداختند.

به گفته احدپور، بیش از ۹۰ درصد از املاک و رقبات وقفی کشور از طریق سیستم اجاره‌داری اداره می‌شوند؛ هرچند با تدابیر رئیس سازمان، قراردادهای غیرمعین مانند مشارکت، بیعوت، اجاره به شرط تملیک و حقوق مشارکت نیز در دستور کار قرار گرفته است. در سامانه موقوفات کشور، یک میلیون رقبه متصرفی منفعتی ثبت شده که از این تعداد، حدود ۹۰۰ هزار واحد (۹۰ درصد) دارای مستأجرین با حقوق قانونی هستند و سازمان در آنها آزادی عمل کامل ندارد؛ اما حدود ۱۰۰ هزار واحد ملکی بهصورت امانی و از طریق تشریفات مزایده واگذار می‌شود.

معاون سازمان اوقاف در پاسخ به سوال افکار عمومی درباره نحوه واگذاری املاک، به شفاف‌سازی این فرآیند پرداخت و گفت: بر اساس تدبیر رئیس سازمان اوقاف، در ماه‌های ابتدایی سال جاری و با هدف کاهش التهاب در بازار مسکن، مقرر شد املاک مسکونی وقفی تخلیه نشوند و مستأجران با همان اجاره بهای سال ۱۴۰۴، قرارداد خود را تمدید کنند که این اقدام، کمک شایانی به کاهش تورم حوزه مسکن و حمایت از اقشار جامعه کرد.

احدپور همچنین از تلاش سازمان برای بهره‌گیری از روش‌های نوین قراردادی همچون مشارکت در ساخت، سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری از رقبات، در راستای تحقق نیات واقفین و افزایش کارآمدی موقوفات خبر داد و تأکید کرد: شفافیت در واگذاری املاک، همواره یکی از اولویت‌های سازمان بوده و اطلاع‌رسانی کامل در این زمینه، از طریق رسانه‌ها انجام خواهد شد.

صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر سازمان اوقاف؛ حمایت از فناوری‌های نوین با اعتبار هزار میلیارد تومانی

ملکان- مسئول صندوق پژوهش و فناوری ماندگار- با اشاره به فعالیت این صندوق در حوزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر، اظهار کرد: صندوق هزار میلیارد تومانی که تاکنون ۷۰۰ میلیارد تومان آن تأمین شده، خدمات متنوعی از جمله ضمانتنامه، تسهیلات، خرید دین و عاملیت‌های صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی ریاست جمهوری را ارائه می‌دهد. این صندوق، پورتفویی از شرکت‌های دانشبنیان را مدیریت می‌کند که نشان دهنده نگاه ویژه سازمان اوقاف و ریاست آن، حاج آقا خاموشی، به حوزه فناوری و نوآوری است.

به گفته ملکان، وظیفه ارزیابی طرح‌های نوآورانه ارسالی از استان‌ها و معاونت اقتصادی سازمان نیز بر عهده این صندوق است.

ملکان همچنین از همکاری مجدد با یکی از شرکت‌های فعال در حوزه سرطان خبر داد و گفت: دو محصول ویژه در لبه فناوری، طی دو تا سه سال آینده به بهره‌برداری می‌رسند که م‌یتواند به تأمین مالی اکوسیستم سازمان و حل مسائل تکنولوژیک کشور کمک کند.

وی در تشریح رویکرد صندوق، تأکید کرد: برخلاف سرمایه‌گذاری در بورس که سهام شرکت‌های بالغ خریداری می‌شود، ما آینده شرکت‌های نوپا را با ترکیب سرمایه و فناوری می‌خریم تا ارزش بزرگی خلق کنیم. صندوق فناوری ماندگار، در واقع بازوی سرمایه‌گذاری خطرپذیر سازمان اوقاف است.

موفقیت شرکت دانش‌بنیان وقف در تکثیر گاوهای پربازده با فناوری تولید جنین/ اولین صادرات جنین به آفریقا و اندونزی انجام شد
نادری -عضو شرکت دانش بنیان در عرصه دام و طیور- گفت: شرکت دانش‌بنیان وقف، با بهره‌گیری از فناوری پیشرفته تولید جنین، موفق به تکثیر گاوهای پربازده از نژادهای برتر جهانی شده است.

وی با اشاره به آغاز تحقیقات از ۱۶ تا ۱۷ سال پیش، اعلام کرد: ما برترهای نژادی را از کشورهای مختلف جمع‌آوری کرده و در مرکز خود، نژادهای شیری و گوشتی را با مقاومت بالا به استرس حرارتی و رطوبت، تکثیر می‌کنیم.

بر اساس این فناوری، هر هفته از دام‌های ممتاز تخمک‌گیری شده و پس از آزمایش و درمان ناباروری، جنین‌ها منجمد می‌شوند. مشتریان در گاوداری‌ها، این جنین‌ها را ذوب کرده و در رحم دام‌های گیرنده کاشته می‌شوند؛ نتیجه‌ای که تا ۲۰ گوساله برتر از یک دام تولید می‌کند و ارزشی معادل چند برابر قیمت واردات دارد.

این طرح که با حمایت سازمان اوقاف و سرمایه‌گذارانی مانند بانک ملی و پاسارگاد، ۱۰ برابر توسعه یافته، به گفته نادری، با دید دلسوزانه سرمایه‌گذاری همراه بوده است.

وی افزود: در حوزه دانش‌بنیان، سرمایه‌گذاران صبورانه عمل می‌کنند و پروژه‌های استراتژیک کشور را شناسایی و توسعه می‌دهند.

از دستاوردهای مهم این شرکت، کسب رتبه برتر در میان ۲۰۰ پروژه عضو بریکس و آغاز صادرات جنین به آفریقا، اندونزی و زیمباوه است.

به گفته نادری، این صادرات بدون خروج ارز از کشور انجام شده و به امنیت غذایی کمک می‌کند. همچنین، با استفاده از این فناوری، امکان افزایش وزن روزانه ۲ کیلوگرم در دام‌ها و کاهش جمعیت دامی با حفظ تولید، مشابه تجربه برزیل و آمریکا، فراهم شده است. این فناوری، گامی مؤثر برای خودکفایی در تولید شیر و گوشت و جهش در اصلاح نژاد دام کشور است.