تشریح جزئیات تفاهم ایران و عمان درباره تنگه هرمز و شرط بازگشایی آن

به گزارش گروه بین الملل عصر قانون: کاظم غریب آبادی معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه  سه‌شنبه شب با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری توضیحاتی درباره مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز و سفر عاصم منیر به تهران ارائه داد.

توضیحاتی درباره تفاهم ایران و عمان

غریب آبادی در ابتدا درباره تفاهم ایران و عمان گفت: تنگه هرمز دو کشور ساحلی بیشتر ندارد و ایران و عمان هستند. ما تا پیش از جنگ‌های اخیر هیچ مشکلی در تنگه هرمز نداشتیم و ایران هم بر مباحث تنگه هرمز تمرکز ویژه‌ای نداشت. بعد از جنگ چهل روزه توجه ما به این موضوع جلب شد و ما همچنان در وضعیت جنگی هستیم.

وی افزود: برای عمان و میانجیگران توضیح دادیم که بحث امنیت ملی ایران که از این ناحیه دچار خدشه شده مطرح است و ایران محق است برخی ضوابط را درباره تنگه هرمز به کار گیرد.

معاون وزیر خارجه ادامه داد: ما مخالف نبودیم با دولت عمان این مباحث را تفاهم کنیم و در یادداشت تفاهم اسلام آباد هم اشاره شد. در طولانی مدت و مدیریت آینده تنگه هرمز با عمان مشورت می‌شود اما دغدغه‌ها و نگرانی های ایران باید لحاظ شود. از این رو ظرف ۴۵ روز گذشته مذاکراتی با عمان برای تعیین مسیری جهت عبور و مرور کشتی ها داشته باشیم.

مسیر غیرقانونی آمریکا در جنوب تنگه هرمز نقض آشکار تعهداتش بود

این دیپلمات ایرانی با اشاره به ایجاد مسیر غیرقانونی جنوب توسط آمریکا گفت: این نقض آشکار تعهد آمریکا بود. هرچند آنها ادعا می‌کنند که ما نقض کردیم و این حرف بی اساس است و وجاهتی ندارد. متن یادداشت تفاهم شفاف بود که تنگه در ۳۰ روز اول با مدیریت و تدبیر ایران باز می‌شود. این مسیر جنوبی نقض یادداشت تفاهم بود و حاضر نشدند مسیر را ببندند.

وی خاطرنشان کرد: ما با عمانی ها گفتگوهایی شروع کردیم و گفتیم مسیر جنوب می‌تواند تنش‌ها را سبب شود و آغاز درگیری در منطقه بینجامد. انتظار داشتیم با کمک عمان مسیر را ببندیم اما فشار امریکا انقدر زیاد بود که بسته نشد. ما بعد از ان شاهد درگیری نظامی بودیم. این نقض تعهد از سوی آمریکا صورت گرفت.

غریب آبادی اظهار داشت: ایران به بستن تنگه هرمز مبادرت کرد و آنان فشارهایی احساس کردند. اتفاقی که امروز افتاد تقریبا مشابه همان درخواست هایی است که پیش از مذاکرات داشتیم. اتخاذ تدابیر لازم از سوی ایران موثر واقع شد و در شرایط جدید حاضر شدند همراهی کنند. می‌شود به عقب نشینی از مواضع قبلی تعبیر کرد.

جزئیات تفاهم ایران و عمان

وی درباره جزئیات تفاهم ایران و عمان گفت: در تنگه هرمز عبور و مرور شناورهای تجاری از سال ۱۹۶۸ کامل از سمت عمان صورت گرفت و ما دچار آسیب های شدید شدیم. این حق ایران است که با آسیب ها و تهدید ها مقابله کند. تنگه هرمز اکنون موضوع امنیت ملی برای ماست. ایران کم دشمن ندارد و باید ظرفیت‌های دفاعی خودمان را زیاد کنیم. ۵۸ سال کشتی‌ها از سمت عمان عبور می‌کردند.

وی افزود: در اثر شرایط جدید پیشنهاد ما این بود که باید تغییرات اساسی در رفت و آمدها صورت گیرد. این تفاهم به معنی این نیست که تنگه هرمز از فردا باز می‌شود. این بحث جدایی است. چنین چیزی درست نیست. این چیزی که ما تفاهم داریم مسیر ورودی به خلیج فارس از مسیر ایرانی باشد و خروج هم از مسیر آب های سرزمینی عمان باشد اما مقدار دیگرش از آب‌های ایران است. هم در مسیر ورود و هم خروج در آب های ایران تردد می‌کنند.

معاون وزیر خارجه تاکید کرد: این مانند یک کریدور می‌ماند و کل این کریدور حدود ۷ مایل است. اینگونه نیست که یک لاین در بالای تنگه و یک لاین در پایین باشد. بلکه این مانند اتوبان رفت و برگشتی است.

وی با بیان اینکه این مسیر موقت است، گفت: ما یک مسیر طرح ترافیک دریایی دائمی با عمان داریم از گذشته و ما گفتیم این مسیر دائمی باید تغییر کند و یک مسیر دائمی جدید شکل بگیرد. اگر این مسیر موقت تفاهم شود بین ۳۰ تا ۶۰ روز باید با عمان برای مسیر دائمی مذاکره کنیم تا جایگزین شود.

غریب آبادی در ادامه توضیح داد: مذاکراتی که داریم یک کارگروه مشترک است. در این کارگروه وزارت خارجه، سپاه پاسداران، ستاد کل نیروهای مسلح و نیروهای دریایی هستند. آن نقشه‌هایی که با عمان صحبت کردیم نقشه‌هایی است که دوستان نیروی مسلح ارائه دادند. این مباحث مربوط به مسیر فنی است و در صلاحیت وزارت خارجه نیست. طبیعتا وظیفه نیروهای مسلح است و کار خودشان را به خوبی انجام می‌دهند.

تفاهم با عمان به منزله باز شدن تنگه هرمز نیست/ ادعاهای آمریکا قابل اعتنا نیست

وی افزود: این تفاهمات به منزله این نیست که تنگه هرمز باز می‌شود، اما چارچوب آن را باید باز کنم. یک نکته کلیدی این است که تنگه بسته است و آمریکایی‌ها ادعا می‌کنند که تنگه باز است اما قابل اعتنا نیست. تنگه هرمز تحت اشراف نیروهای مسلح ایران است و باز نخواهد شد مگر با قبول ترتیبات و ملاحظات‌ و شرایط ایران. ما این را اعلام کردیم. اینها باید ماهیت تصمیمات ایران را درک کنند و ما سر ستیز با کشورهای دنیا را نداریم. خواستیم که درک کنند ایران قربانی تجاوز نظامی قرار گرفت و ما برای امنیت خودمان کار می‌کنیم.

غریب آبادی گفت: مسیر جنوب در مرحله اول بسته می‌شود. این مورد توافق است. با این تفاهم خود عمان می‌پذیرد مسیر جنوب بسته شود و به سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام می‌شود. اثر دوم این تفاهم این است که مذاکرات ایران و عمان باید برای اداره آینده تنگه هرمز آغاز شود که ۶۰ روز می‌تواند صورت گیرد تا ترتیبات مشترک مشخص شود. اگر الزامات ما برآورده نشود تنگه هرمز همچنان بسته خواهد بود. همچنین ایران و عمان می‌خواهند مذاکراتی را برای طرح ترافیکی جدید آغاز کنند که اثر سوم تفاهم است.

وی خاطرنشان کرد: برای اولین بار است که در تفاهمات ایران و عمان درباره نگرانی‌های امنیتی صحبت می‌شود و این تاکید دارد که شرایط خاص است و عادی نیست. هیچ شناور نظامی اجازه عبورو مرور از تنگه هرمز را ندارد و این تفاهم فقط برای شناور های تجاری است.

هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم

غریب آبادی درباره شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز گفت: محاصره تنها ما به ازای تنگه هرمز نیست. ما وقتی تنگه را بستیم محاصره نداشتیم. آمریکا کارت جدید رو کرد اما اگر قرار است برگ برنده خود را در برابر محاصره قرار دهیم این نابرابر است و ما قبول نداریم. آمریکا باید به شرایط تفاهمات عمل کند. شرایط مشخص است. اول رفع کامل محاصره اقتصادی است. دوم بحث پایان جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان به صورت پایدار است. محاصره یمن باید تکلیفش مشخص شود.

وی افزود: عدم تهدید ایران و عدم توسل مجدد به عملیات های نظامی جزو تعهدات آمریکاست. هر وقت محقق شد و مجاب شدیم که آمریکا از کرده خود پشیمان است آن وقت می‌توان تنگه را باز کرد. البته ما به آمریکا هیچ اعتمادی نداریم. ما اکنون اگر قرار است گفتگویی صورت گیرد شرایط عوض شده و پیش فرض‌ها و روش‌های مذاکراتی ما بسیار متفاوت با مذاکرات قبلی است.

آمریکا دشمن بزرگ ایران است/ آمادگی ایران برای هر سناریو

معاون وزیر خارجه تاکید کرد: قبل از هرچیزی باید تعهدات تفاهم نامه اسلام آباد محقق شود. طرف مقابل باید الزامات را برآورده کند و برای ایران مشخص شود. آمریکا دشمن بزرگ ما است و نباید دچار ساده‌انگاری شویم. اگر آمریکا در ذهن خودش هرسناریوی دیگری دارد آماده می‌کند بداند که ایران آمادگی کاملی برای هر سناریو دارد.

وی ادامه داد: ما مطالبه گر اجرای تعهدات آمریکا هستیم. اگر خواهان این هستند که تنگه هرمز باز شود پیش شرطش اجرای تعهدات قبلی است. اگر هر سناریو دیگری داشته باشند ما آماده هستیم. شما در اقدامات قبلی دیدید که آمریکا جنگ را شروع کرد و ما در چند ساعت بعد پاسخ را دادیم. چرا ما باید همیشه دفاع کنیم؟ چرا نباید ما اقداماتی را علیه آمریکا اغاز کنیم؟ این به معنای جنگ طلبی نیست اما شرایط جهان به این صورت است‌که ما را به این سمت می‌برد که ظرفیت جنگی خود را افزایش دهیم. اکنون بحث راهبردهای نظامی و امنیتی مطرح است و ما هم می‌توانیم مانند دشمنان دست به اقدامات پیشگیرانه بزنیم.

واکنش به ادعای آمریکا درباره مین زدایی تنگه هرمز

غریب آبادی درباره مین زدایی تنگه هرمز و ادعای آمریکا گفت: اگر آمریکا مین زدایی کرده چرا کشتی‌ها عبور نمی‌کنند! این یک ادعایی بیش نیست. هیچکس به اندازه ایران از مکان مین‌ها مطلع نیست. تنگه هرمز از جنبه وجود مین‌ها و اقدامات نظامی ما بسته است. اگر آمریکا ادعا می‌کند چرا یک شناور عبور نمی‌کند؟ این حرف‌ها جنبه تبلیغاتی دارد و برای ایجاد آرامش در بازارهای انرژی جهانی. هیچ کس این حرف‌ها را نپذیرفته است.

هدف از سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران

این دیپلمات ایرانی درباره سفر عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان به تهران و رایزنی‌های انجام شده و احتمال پیوند با سفر مقام عمانی گفت: تعاملات دیپلماتیک وجود دارد و پاکستان کشور دوست و همسایه ما هست و کار میانجیگری را دارد انجام می‌دهد. آقای عاصم منیر دنبال این بود که آیا زمینه‌ای وجود دارد تا ایران و آمریکا به تفاهمات سابق بازگردند یا خیر. آن چیزی که به آقای عاصم منیر گفته شد این بود که ایران نبود که یادداشت تفاهم را نقض کرده باشد. دوم اینکه آمریکا نقض کرده و بدعهد است و اگر آمریکا علاقه مند هستند در تنگه هرمز شرایط جدیدی ایجاد شود باید تعهدات پیشین و الزامات را اجرا کنند. مسیر پیچیده نیست. ایران هم اهل مذاکره و دیپلماسی است و هم اهل جنگ.

وی افزود:ما در رایزنی با پاکستان شفاف بودیم. اینکه آمریکا چه رویکردی داشته باشد بسته به خودشان است اما ایران برای برخورد هر سناریویی کاملا آماده است. اگر بخواهند عاقلانه برخورد کنند و اقداماتشان را اصلاح کنند طبیعتا ایران عکس العمل مناسب را نشان خواهد داد.

آمریکا باید به تعهدات خود و جبران خسارات عمل کند

معاون وزیر خارجه درباره اینکه آیا آمریکا شرایط ایران را می‌پذیرد یا خیر، گفت: اجرای این تفاهمات کار پیچیده‌ای نیست و در زمان کوتاه می‌شود انجام شود. البته مهم این است فرایند حسن نیت ادامه پیدا کند. اما آن چیزی که مهم است این است که باید آمریکا شروع به جبران خسارات و اقدامات ناقض یادداشت تفاهم کند. نباید انتظار داشته باشند ایران بیانیه‌ای را اعلام کند. حتی امروز بیانیه‌ای را درباره جزئیات صادر نکردیم و بیانیه کلی بود زیرا تفاهمی نداریم. باید دید از آن سو اقدامات چگونه است. ایران بعد از انجام تعهدات از سوی طرف مقابل اقداماتش را انجام می‌دهد.

ایران با تحریمها مقابله می کند/ فشار اقتصادی آمریکا محکوم به شکست است

غریب آبادی درباره آمادگی برای مقابله با تحریم‌ها گفت: ما استقبالی از تحریم نمی‌کنیم. همیشه تلاش کردیم تحریم‌ها برداشته شود. خنثی سازی تحریم طبیعتا کلیدی است. نکته‌ای که خود آمریکایی‌ها همواره اذعان کردند این بوده که تحریم‌ها هیچوقت به اهداف خودشان نرسیده است. بله تحریم آسیب می‌رساند، ولی ما خودمان استقبال نمی‌کنیم. دشمنان از هر ابزاری برای مقابله با ایران استفاده می‌کنند. ما تمام تلاش را می‌کنیم که تحریم‌ها را برداریم.

وی افزود: الان اینها سیاست خشم اقتصادی را درنظر گرفتند. اما آیا کارآمد است؟ اینها در ابتدا گفتند که براندازی نظام اما دچار شکست شدند و جنگ راه انداختند و شکست خوردند. اکنون هم روی به فشار اقتصادی آوردند که محکوم به شکست است. آمریکا نباید فکر کند که می‌تواند به ملت و نظام ما با تحریم ضربه بزند. اگر اقدامات آمریکا ادامه پیدا کند ایران ظرفیت‌های جدیدی برای مقابله با آمریکا رو خواهد کرد.

غریب آبادی در هشداری به کشورهای جهان گفت: ما می‌خواهیم که آنان تحت فشار آمریکا قرار نگیرند. ما رایزنی‌های خودمان را آغاز کردیم. ایران ظرفیت های زیادی دارد و اگر آمریکا فکر کرده که می‌تواند به همسایگان می‌تواند فشار وارد کند در خیال است. کشورهای دیگر به کالاهای ایران وابسته هستند و آمریکا نمی‌تواند نظام مدنظر خود را در کنار ایران پیاده کند. ما کشور پهناوری هستیم و تعاملات بین‌المللی گسترده داریم. اگر به این مسیر ادامه دهند ایران هم به سناریوهای جدید خود برای مقابله با آمریکا روی می‌آورد.