تمرکز بر هوشمندسازی فرآیندهای گمرکی برنامه مهم دولت برای افزایش رقابت

به گزارش گروه اقتصادی عصر قانون: مهرداد لاهوتی، نماینده مجلس، با اشاره به برنامه‌های وزارت اقتصاد در سال سوم دولت گفت: اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها یکی از مهم‌ترین اقدامات برای افزایش کارآمدی در تخصیص منابع مالیاتی است؛ زیرا در این مدل، ارتباط میان مالیات پرداخت‌شده و محل هزینه‌کرد آن برای مودیان شفاف‌تر می‌شود.

این نماینده مجلس با تأکید بر اهمیت زیرساخت‌های هوشمندسازی مالیات اظهار کرد: یکی از اقدامات مثبت وزارت اقتصاد در حوزه هوشمندسازی نظام مالیاتی بوده است. هوشمندسازی مالیاتی، توسعه سامانه مؤدیان و گسترش صورتحساب الکترونیک، علاوه بر افزایش شفافیت، امکان شناسایی فرار مالیاتی و کاهش فشار بر تولیدکنندگان قانون‌مدار را فراهم می‌کند. تجربه استرداد منابع مالیاتی به تولیدکنندگان نیز نشان داد که ابزارهای الکترونیکی می‌توانند در حمایت از سرمایه در گردش بنگاه‌ها مؤثر باشند.

لاهوتی درباره هوشمندسازی گمرکات نیز گفت: جایگزینی فرآیندهای کاغذمحور با سامانه‌های یکپارچه، باید ثبت سفارش، اظهار کالا، ارزیابی، پرداخت حقوق ورودی و ترخیص را در بستری شفاف و قابل رهگیری قرار دهد. این اقدام ضمن کاهش زمینه‌های فساد، زمان ترخیص و هزینه تجارت را نیز کم خواهد کرد.

وی افزود: در ادامه این مسیر نیز، وزارت اقتصاد برنامه‌ریزی برای تداوم هوشمندسازی را در پیش گرفته است. یکی از مهم‌ترین برنامه‌های وزارت امور اقتصادی و دارایی در سال سوم فعالیت دولت، تمرکز بر هوشمندسازی فرآیندهای گمرکی و تسهیل تجارت خارجی است. گمرک در نقطه اتصال تولید، تجارت و مصرف قرار دارد و هر میزان کاهش در زمان و هزینه ترخیص کالا، مستقیماً بر قیمت تمام‌شده کالا و سرعت فعالیت بنگاه‌های اقتصادی اثر می‌گذارد.

لاهوتی گفت: حرکت از فرآیندهای سنتی و کاغذمحور به سمت سامانه‌های هوشمند، تبادل برخط اطلاعات و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده می‌تواند ضمن افزایش سرعت، خطای انسانی را نیز کاهش دهد و زمینه شکل‌گیری یک نظام گمرکی چابک و پاسخگو را فراهم کند. هوشمندسازی گمرک صرفاً یک اقدام فناورانه نیست، بلکه می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر برای پیشگیری از فساد و افزایش سلامت اداری عمل کند. هرچه فرآیندهای ارزیابی، اظهار، کنترل و ترخیص کالا بیشتر بر مبنای داده و سامانه‌های هوشمند انجام شود، امکان اعمال سلیقه و مداخلات غیرضروری انسانی کاهش پیدا می‌کند.

به گفته وی، همچنین ثبت و قابل ردیابی شدن مراحل مختلف فرآیند گمرکی، امکان نظارت دقیق‌تر بر عملکرد دستگاه‌ها و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر را افزایش خواهد داد. بنابراین، هوشمندسازی گمرک باید با هدف ایجاد یک فرآیند شفاف، سریع و قابل نظارت دنبال شود؛ فرآیندی که در آن فعال اقتصادی بداند کالای او بر اساس چه ضوابطی بررسی و ترخیص می‌شود.

این نماینده مجلس در پایان با تاکید بر اهمیت تسهیل تجارت و حمایت غیرمستقیم از تولید با تکیه بر هوشمندسازی گمرکات کشور گفت: تسهیل امور گمرکی یکی از مهم‌ترین راه‌های کاهش هزینه مبادلات اقتصادی است. تولیدکننده‌ای که برای تأمین مواد اولیه، قطعات یا ماشین‌آلات خود با فرآیندهای طولانی و پیچیده مواجه می‌شود، در نهایت این هزینه را در قیمت محصول خود منعکس خواهد کرد. از این منظر، چابک‌سازی گمرک تنها به معنای تسریع واردات نیست، بلکه می‌تواند به تقویت تولید، کاهش هزینه‌های تجاری و افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد کمک کند. همزمان، تسریع در ورود کالاهای ضروری و موردنیاز جامعه نیز می‌تواند از ایجاد وقفه در زنجیره تأمین جلوگیری کرده و دسترسی مردم به کالاهای مورد نیاز را تسهیل کند. بنابراین، برنامه هوشمندسازی گمرک باید به عنوان بخشی از سیاست جامع تسهیل تجارت و بهبود محیط کسب‌وکار مورد توجه قرار گیرد.