جنگ هم صادرات نفت ایران را متوقف نکرد

 محسن پاک‌نژاد وزیر نفت در گفت‌وگویی به مناسبت هفته دولت ضمن اشاره به دستاوردهای صنعت نفت گفت: در جریان جنگ ۴۰ روزه با وجود شرایط جنگی، صادرات نفت خام کشور از نهم اسفندماه تا زمان برقراری آتش‌بس موقت، حتی یک ساعت هم متوقف نشد.

پاک نژاد همچنین در ادامه افزود: از تکمیل طرح‌های افزایش تولید نفت، رشد جمع‌آوری گازهای همراه، افزایش ظرفیت فرآورش نفت در میادین مشترک، کشف ذخایر جدید گاز و توقف واردات گازوئیل خبر داد.

وی با اشاره به نخستین روزهای حضور خود در وزارت نفت اظهار کرد: وقتی اول شهریورماه وارد وزارتخانه شدم، با توجه به تجارب قبلی و حضورم در وزارتخانه، در نشست با مدیران ارشد نخستین موضوعی که پیگیری کردم، وضعیت ذخایر سوخت کشور بود.

وزیر نفت با بیان اینکه گزارش اولیه درباره ذخایر بنزین و گازوئیل نیروگاه‌ها مقداری نگران‌کننده بود، افزود: شهریورماه ماهی است که سفرها انجام می‌شود و میزان مصرف بنزین نسبت به سایر ماه‌های سال افزایش پیدا می‌کند. از سوی دیگر، با نزدیک شدن به فصل سرد، سازوکار تأمین گاز نیروگاه‌ها به دلیل افزایش مصرف بخش خانگی و تجاری محدودتر می‌شود و نیروگاه‌ها باید به سمت استفاده از گازوئیل به‌عنوان سوخت جایگزین بروند.

پاک‌نژاد ادامه داد: یکی دو روز بعد از این بررسی، خدمت رئیس‌جمهور رسیدم و این نخستین گزارش من به ایشان بود. وقتی با استناد به اعداد و ارقام وضعیت را توضیح دادم، واکنش رئیس‌جمهور برایم جالب بود؛ ضمن اینکه دغدغه‌مند و نگران شدند، بسیار خونسرد و روان پرسیدند: برنامه‌تان چیست؟

وی افزود: برنامه را توضیح دادم و از همان روز، رئیس‌جمهور مرتباً در مقاطع زمانی سه، چهار روز یک‌بار موضوع را از من دنبال می‌کردند. تقریباً هفته‌ای یک جلسه نیز برگزار می‌کردند و دقیقاً وضعیت گاز و گازوئیل نیروگاه‌ها را پیگیری می‌کردند.

پزشکیان میان وزارتخانه‌های نفت، نیرو و صمت هماهنگی ایجاد کرد

پاک‌نژاد با اشاره به نقش رئیس‌جمهور در ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌ها گفت: آقای پزشکیان تعادل و هماهنگی را بین وزارت نفت، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت نیرو برقرار می‌کردند تا با همکاری و هم‌افزایی حرکت کنیم و کشور در این حوزه با معضل تأمین سوخت مواجه نشود.

وزیر نفت با اشاره به یکی از طرح‌های راهبردی دولت چهاردهم گفت: یکی از طرح‌هایی که سال‌ها قبل باید آغاز می‌شد و در آن عقب‌ماندگی وجود داشت، موضوع فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی بود.

وی ادامه داد: در فاصله شهریور تا بهمن و اسفند، تیم‌های کارشناسی وزارت نفت روی این موضوع متمرکز شدند تا قراردادی آماده شود و در نهایت قرارداد فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی شکل گرفت.

پاک‌نژاد اهمیت این قرارداد را در آغاز عملیات اجرایی برای مقابله با افت فشار پارس جنوبی دانست و افزود: نگرانی‌ای که از سال‌ها قبل وجود داشت این بود که یک روز میدان گازی پارس جنوبی دچار افت فشار شود؛ افت فشار نیز به معنای کاهش تولید از این میدان است و کاهش تولید پارس جنوبی می‌تواند ناترازی‌هایی را که طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته به‌تدریج انباشته شده، تشدید کند.

وی تأکید کرد: این ناترازی در سال ۱۴۰۳ به اوج خود رسیده بود و باید برای آن تدبیر می‌شد. نخستین قرارداد بزرگ صنعت نفت در اسفندماه سال ۱۴۰۳ با حضور رئیس‌جمهور به امضا رسید.

مدیریت ذخایر سوخت در نخستین جنگ ۱۲ روزه

پاک‌نژاد با اشاره به حملات انجام‌شده به زیرساخت‌های نفتی در جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: پالایشگاه فجر جم و پالایشگاه فاز ۱۴ پارس جنوبی نیز مورد اصابت قرار گرفتند، اما با وجود این حملات و افزایش مصرف بنزین در روزهای نخست جنگ که به مرز ۲۰۰ میلیون لیتر در روز رسید، در ذخایر و انبارهای بنزین و سوخت تهران با مشکل جدی مواجه نشدیم.

وزیر نفت ادامه داد: در حوزه گاز نیز با وجود اصابت به پالایشگاه فجر جم و پالایشگاه فاز ۱۴ پارس جنوبی، با کمبود مواجه نشدیم.

پاک‌نژاد با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مدیریت مصرف گاز در زمستان ۱۴۰۳ گفت: در کنار تلاش همکاران برای افزایش تولید گاز، یکی از عوامل بسیار مؤثر در مصرف متناسب گاز، نقشی بود که مردم ایفا کردند.

وی افزود: پیشنهاد پویش «دو درجه کمتر» به صورت مستقیم توسط شخص رئیس‌جمهور مطرح شد و بخش‌های مختلف جامعه، به‌ویژه مردم، در آن مشارکت کردند.

وزیر نفت تأکید کرد: این پویش با استناد به اعداد و ارقام، بسیار مؤثر بود و شخص رئیس‌جمهور بود که بر اجرای آن اصرار داشت و می‌خواست بخش‌های مختلف کشور در این پویش نقش‌آفرینی کنند.

افزایش تولید نفت و پیگیری مستمر جمع‌آوری گازهای مشعل

پاک‌نژاد با اشاره به ادامه برنامه‌های صنعت نفت پس از جنگ ۱۲ روزه گفت: همزمان با شرایط خاص کشور، طرح‌های افزایش تولید نفت و گاز را ادامه دادیم.

وی افزود: در حوزه افزایش تولید نفت، قراردادی برای افزایش ۲۵۰ هزار بشکه در روز وجود داشت که سازوکارهای آن نیازمند مطالعه، بررسی و اخذ مصوبات بود. این مصوبات در فاصله بعد از جنگ ۱۲ روزه دریافت شد و وارد مرحله اجرا شدیم و حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار بشکه در روز از این ۲۵۰ هزار بشکه را توانستیم محقق کنیم.

وزیر نفت یکی از محورهای مورد تأکید رئیس‌جمهور را جمع‌آوری گازهای فلر یا مشعل عنوان کرد و گفت: این موضوع از مواردی بود که آقای رئیس‌جمهور مرتباً پیگیری می‌کردند.

پاک‌نژاد ادامه داد: تقریباً در هر تماس تلفنی که با رئیس‌جمهور داشتم، حتی اگر موضوع تماس چیز دیگری بود، در پایان بحث از سازوکار اجرای طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل سؤال می‌کردند.

وی افزود: رئیس‌جمهور اهمیت این پروژه‌ها را به‌درستی متوجه شده بودند و مصرانه پیگیری می‌کردند. چند بار نیز در جلسات مختلف تأکید کردند که اگر مشکلی در این رابطه وجود دارد، اعلام کنیم تا آن را حل کنند و دستگاه‌های اجرایی داخلی به دلیل عدم هماهنگی احتمالی باعث تأخیر در اجرای پروژه نشوند.

۱۱.۵ میلیون مترمکعب گاز مشعل جمع‌آوری شد

پاک‌نژاد گفت: نتیجه این پیگیری و مدیریت این بود که از ابتدای دولت چهاردهم تا امروز حدود ۱۱.۵ میلیون مترمکعب در روز گازهای مشعل را در قالب پروژه‌های مختلف جمع‌آوری کرده‌ایم.

وی افزود: اگر این رقم را با پنج‌ونیم میلیون مترمکعبی که پیش از شروع دولت چهاردهم جمع‌آوری می‌شد جمع کنیم، به حدود ۱۷ میلیون مترمکعب در روز می‌رسیم.

حفاری بیش از ۳۰ حلقه چاه درون‌میدانی در پارس جنوبی

پاک‌نژاد با اشاره به برنامه‌های توسعه پارس جنوبی اظهار کرد: حفاری درون‌میدانی در حوزه پارس جنوبی در سال ۱۴۰۴ شروع شد و با شتاب و رشد خوبی ادامه پیدا کرد.

وی افزود: بیش از ۳۰ حلقه چاه در حوزه پارس جنوبی در قالب چند پیمان برنامه‌ریزی شده بود و تعدادی از این چاه‌ها امروز به نتیجه رسیده‌اند.

وزیر نفت ادامه داد: به نتیجه رسیدن چاه‌های حفاری درون‌میدانی پارس جنوبی به افزایش تولید گاز کشور کمک کرده است.

پاک‌نژاد با اشاره به آغاز دور جدید حملات در سال ۱۴۰۴ گفت: در حالی که سال ۱۴۰۴ را با تمرکز بر طرح‌های راهبردی ادامه می‌دادیم، در نهم اسفندماه بار دیگر کشور مورد حمله ناجوانمردانه دشمن قرار گرفت.

وی افزود: تعدادی از همکاران صنعت نفت در جریان حملات وحشیانه دشمن به شهادت رسیدند؛ همکارانی که در آن لحظات سخت پای کار ایستاده بودند و پای کار ایران بودند.

وزیر نفت ادامه داد: این بار صنعت نفت در طی جنگ ۴۰ روزه شاهد آسیب‌های بیشتری بود. در شانزدهم یا هفدهم اسفندماه، انبارهای نفت تهران مجدداً مورد هجوم قرار گرفتند.

پاک‌نژاد با اشاره به آن شب گفت: انبار نفت ری، انبار نفت شهران و انبار نفت قوچک مورد اصابت قرار گرفتند و تأسیسات بارگیری در انبار نفت ری آسیب دید.

مدیریت سوخت‌رسانی به استان‌های شمالی در شرایط حمله

وی با اشاره به اهمیت تأسیسات بارگیری گفت: وقتی این تأسیسات مورد اصابت قرار می‌گیرد، طبق قاعده باید سوخت‌رسانی به استان‌های شمالی کشور مختل شود و هدف دشمن نیز ایجاد همین اختلال بود.

پاک‌نژاد افزود: همان شب جمع شدیم و درباره اینکه چه کنیم تا کمترین اختلال در سوخت‌رسانی استان تهران و استان‌های شمالی ایجاد شود، برنامه‌ریزی کردیم.

وی ادامه داد: بخشی از لجستیک را که در جنوب بود به شمال یا نواحی مرکزی کشور منتقل کردیم و بخشی را نیز به تهران آوردیم تا امکان انتقال سوخت از مسیرهای جاده‌ای فراهم شود.

وزیر نفت تأکید کرد: همکاران ما کارهای بسیار ارزشمندی انجام دادند و بعد از چند روز، شرایط نگران‌کننده به یک پایداری تبدیل شد و مدیریت سوخت‌رسانی در شمال کشور به نحو مطلوبی انجام گرفت.

اصابت به ۴ پالایشگاه گازی عسلویه

پاک‌نژاد با اشاره به حادثه ۲۷ اسفند گفت: در این روز، دشمن چهار پالایشگاه گازی ما، یعنی پالایشگاه‌های سوم تا ششم عسلویه را مورد اصابت قرار داد.

وی افزود: حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بعد از دریافت گزارش، توانستم پیام را به رئیس‌جمهور برسانم. در آن ساعات اولیه نگران بودیم که وضعیت به چه شکل خواهد شد.

وزیر نفت ادامه داد: در ساعات اولیه بخش مهمی از تولید را مجبور شدیم کاهش دهیم، اما با تسلط تخصصی و فنی همکاران شرکت ملی گاز و شرکت ملی نفت ایران، توانستند ظرف چند ساعت بخش‌هایی را به مدار برگردانند.

بازسازی پالایشگاه‌ها از چند روز بعد آغاز شد

پاک‌نژاد گفت: امروز بخش قابل توجهی از ظرفیت ازدست‌رفته را برگردانده‌ایم و این فرایند همچنان ادامه دارد.

وی افزود: تقریباً یکی دو سه روز بعد از اصابت، کار بازسازی شروع شد؛ جلسات هماهنگی برگزار شد، مسئولیت‌ها روشن و تفکیک شد و برای هر بخش مشخص شد که چه کاری باید انجام دهد.

وزیر نفت ادامه داد: بازسازی پالایشگاه‌ها معمولاً با آواربرداری شروع می‌شود و این فرایند نیز دو سه روز بعد آغاز شد. امروز بخش قابل توجهی از بازسازی انجام شده و شاید ظرف چند ماه آینده بتوانیم ثمرات آن را ببینیم و شاهد افزایش تولید گاز کشور باشیم.

پاک‌نژاد با اشاره به حضور رئیس‌جمهور در وزارت نفت در روزهای جنگ اظهار کرد: در طول روزهای جنگ، آقای رئیس‌جمهور علیرغم محدودیت‌های حفاظتی، چند نوبت سرزده به وزارت نفت آمدند.

وی افزود: ما در آن روزها حتی در این ساختمان مستقر نبودیم و مجبور بودیم در ساختمان‌های دیگری مستقر شویم، اما حضور رئیس‌جمهور با توجه به روحیه مردم‌داری، صداقت و شجاعت ایشان برای ما بسیار ارزشمند بود.

وزیر نفت با اشاره به ویژگی‌های مدیریتی پزشکیان گفت: شجاعت در وجود آقای رئیس‌جمهور یک صفت بارز است. وقتی ایشان می‌آمدند، درباره نگرانی‌ها و دغدغه‌ها صحبت می‌کردیم و ایشان رهنمود می‌دادند.

پاک‌نژاد افزود: برای من جالب بود که علیرغم اینکه انتظار می‌رفت ایشان تخصص مستقیم در این زمینه نداشته باشند، نکاتی را مطرح می‌کردند که بسیار کارگشا بود.

وی ادامه داد: در آن روزها وقتی چهره رئیس‌جمهور را می‌دیدیم، صلابت و شجاعت را می‌دیدیم؛ محدودیت‌ها را پشت سر می‌گذاشتند و می‌آمدند.

پاک‌نژاد با اشاره به توصیه خود به رئیس‌جمهور گفت: یکی از گلایه‌ها و توصیه‌هایی که همیشه به‌عنوان برادر کوچک‌تر ایشان داشتم این بود که آقای رئیس‌جمهور، انصافاً مراقب خودت باش؛ به هر حال چشم این مردم به‌عنوان رئیس‌جمهور به شماست و خدای نکرده اتفاقی در این حوزه نیفتد.

حمله به پتروشیمی‌ها و تلاش برای جلوگیری از اختلال در تأمین کالا

وزیر نفت با اشاره به حملات انجام‌شده به پتروشیمی‌ها در ماهشهر و عسلویه گفت: در سال ۱۴۰۵ با حملات دشمن به عرصه پتروشیمی‌ها در ماهشهر و عسلویه مواجه شدیم.

وی افزود: حملات حساب‌شده بود و بخشی از واحدهای یوتیلیتی که خدماتی مانند بخار، برق و نیتروژن را تأمین می‌کنند و واحدهای فرایندی برای عملیات خود به آنها نیاز دارند، مورد اصابت قرار گرفتند.

پاک‌نژاد ادامه داد: در روزهای اول ظرفیت قابل توجهی از تولید پتروشیمی را از دست دادیم و وقتی ظرفیت تولید کاهش پیدا می‌کند، تأثیر مستقیم بر تأمین برخی کالاها می‌گذارد؛ چراکه زنجیره ارزش تحت تأثیر قرار می‌گیرد و ممکن است مردم در بخشی از تأمین کالاها با مضیقه و تنگنا مواجه شوند.

وی گفت: در همان روزهای جنگ با همکاری سایر دستگاه‌های اجرایی کشور، از جمله وزارت صمت و وزارت نیرو، برنامه‌ریزی‌ها انجام شد و تا حدود زیادی این مسئله مدیریت شد.

محاصره و تداوم فروش و تحویل نفت

پاک‌نژاد با اشاره به شرایط پس از جنگ گفت: بعد از مدتی وارد بحث محاصره شدیم. در محاصره اول، خطی بین رأس‌الحد و بندر گوادر پاکستان تعریف شده بود و تدابیر زیادی اتخاذ کردیم تا از این محاصره عبور کنیم.

وی ادامه داد: فرایند فروش نفت و تحویل نفت به مشتری، در هزاران کیلومتر دورتر از منطقه خلیج فارس و دریای عمان عملیاتی و اجرایی می‌شد.

وزیر نفت افزود: در فاصله حدود ۲۴ یا ۲۵ فروردین تا ۲۷ یا ۲۸ خرداد، این محاصره ادامه داشت. پس از آن وقفه‌ای ایجاد شد که از آن حداکثر استفاده را کردیم و بخش قابل ملاحظه‌ای از نفت را خارج از حوزه دریای عمان و خلیج فارس منتقل کردیم و به جایی بردیم که امکان تحویل به مشتری وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: محاصره بعدی از ۲۴ تیرماه شروع شد و همچنان ادامه دارد، اما صنعت نفت بیکار ننشسته و متوقف نشده است. راهکارهای مختلف و تدابیر گوناگونی را دنبال می‌کنیم تا به روزی برسیم که بتوانیم به طور کامل این محاصره را دور بزنیم.