چرا حمله به ایران «عملیات مادورو» نیست؟
سناریوی «حمله سریع و کمهزینه» به ایران، بیش از آنکه شبیه عملیات ادعایی در ونزوئلا باشد، میتواند به یک درگیری منطقهای پرهزینه با تبعات اقتصادی جهانی تبدیل شود؛ معادلهای که تصمیمگیری کاخ سفید را پیچیدهتر از هر زمان دیگری میکند.
گروه بین الملل عصرقانون: روزنامه The New York Times در گزارشی تحلیلی بررسی کرده که چرا سناریوی حمله سریع و برقآسا علیه ایران، مشابه عملیات ادعایی آمریکا برای بازداشت Nicolás Maduro، در قبال تهران بسیار پرهزینهتر و پیچیدهتر خواهد بود. این گزارش که در فضای سیاسی نزدیک به دموکراتها منتشر شده، به چهار مانع راهبردی، نظامی و اقتصادی اشاره میکند که محاسبات Donald Trump را دشوار میسازد بهویژه در سال انتخابات. 1 - ایران میتواند پاسخ سخت بدهد ️ برخلاف ونزوئلا که پیش از عملیات آمریکا از آسمان نسبتاً بدون دفاع برخوردار بود، ایران یکی از متنوعترین زرادخانههای موشکی خاورمیانه را در اختیار دارد. ️ موشکهای بالستیک میانبرد ایران توان طی مسافتی بیش از ۱۲۰۰ مایل را دارند؛ بردی که پایگاههای آمریکا در منطقه، سرزمینهای اشغالی و حتی بخشهایی از ترکیه را پوشش میدهد. ️ ایران علاوه بر موشکهای بالستیک، پهپادهای رزمی و تسلیحات ضدکشتی در اختیار دارد که میتوانند تردد دریایی و پایگاههای دریایی آمریکا را هدف قرار دهند. ️ رسانههای ایرانی اخیراً از آزمایش یک موشک پدافند هوایی دریامحور با برد بیش از ۹۳ مایل در رزمایش تنگه هرمز خبر دادند. ️ کشورهای حوزه خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکایی هستند، نگرانند هرگونه حمله به ایران، آنها را به هدف مستقیم پاسخ تهران تبدیل کند. ️ عربستان سعودی و امارات متحده عربی پیشتر اعلام کردهاند اجازه استفاده از حریم هوایی خود برای حمله به ایران را نخواهند داد. ️ ارتش اسرائیل در جنگ ژوئن بخش زیادی از موشکهای ایران را رهگیری کرد، اما به گفته منابع اطلاعاتی، ذخایر رهگیرهای آن پس از دو سال درگیری مستمر با حماس و حزبالله کاهش یافته است. 2 - محور مقاومت؛ جبههای فراتر از مرزهای ایران ️ ایران شبکهای از نیروهای همسو در منطقه دارد که از آن با عنوان «محور مقاومت» یاد میشود. ️ گروههایی مانند انصارالله یمن (حوثیها) و حزبالله لبنان—even در صورت تضعیف—میتوانند علیه منافع آمریکا و متحدانش عملیات تلافیجویانه انجام دهند. ️ این مسئله میتواند دامنه درگیری را از مرزهای ایران فراتر برده و به چندین جبهه منطقهای گسترش دهد. ️ تهدید پایگاههای آمریکا در عراق، سوریه و خلیج فارس یکی از نگرانیهای اصلی پنتاگون در سناریوی درگیری گسترده است. 3- ساختار قدرت در ایران بهسادگی فرو نمیپاشد در ونزوئلا، عملیات بازداشت مادورو طی حدود دو ساعت انجام شد؛ اما در ایران ساختار قدرت پیچیدهتر و ایدئولوژیکتر است. ️ نظام سیاسی ایران طی نزدیک به نیم قرن تثبیت شده و شبکهای از نهادهای امنیتی، نظامی و سیاسی از آن حمایت میکنند. ️ مشخص نیست در صورت حذف رأس هرم قدرت، فرد یا ساختار جایگزینی مانند دلسی رودریگز در ونزوئلا وجود داشته باشد که با آمریکا همکاری کند. ️ از نظر جغرافیایی نیز تهران حدود ۴۰۰ مایل از خلیج فارس فاصله دارد؛ در حالی که کاراکاس تنها حدود ۱۰ مایل با دریای کارائیب فاصله داشت—عاملی که عملیات مستقیم را دشوارتر میکند. 4 - پیامدهای اقتصادی؛ شوک جهانی انرژی ️ ایران پیشتر تهدید کرده در صورت حمله، تنگه هرمز را خواهد بست. ️ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این گذرگاه حیاتی عبور میکند. ️ هرگونه اختلال در تردد نفتکشها میتواند جهش شدید قیمت انرژی در بازارهای جهانی را رقم بزند. ️ شرکتهای ردیابی انرژی هشدار دادهاند که حتی تهدید امنیتی در این منطقه، بیمه و هزینه حملونقل را به شدت افزایش خواهد داد. علی واعظ از گروه بینالمللی بحران تأکید کرده: «هیچ گزینه نظامی کمهزینه و بیخطری علیه ایران وجود ندارد» و خطر تلفات آمریکایی واقعی است—عاملی که در سال انتخابات میتواند برای ترامپ هزینه سیاسی سنگینی داشته باشد. جمعبندی:گزارش نیویورکتایمز نشان میدهد سناریوی «حمله سریع و کمهزینه» به ایران، بیش از آنکه شبیه عملیات ادعایی در ونزوئلا باشد، میتواند به یک درگیری منطقهای پرهزینه با تبعات اقتصادی جهانی تبدیل شود؛ معادلهای که تصمیمگیری کاخ سفید را پیچیدهتر از هر زمان دیگری میکند.