نه پیروزی، نه راه فرار برای ترامپ!
بنابراین به نظر میرسد «دام ایران» را تهران پهن نکرده است، بلکه نتیجه جنگی آمریکایی است که با اهداف بزرگ آغاز شد، اما راه روشنی برای پایان آن وجود ندارد.
گروه بین الملل عصرقانون: به نظر میرسد جنگ با ایران - آنطور که مطبوعات آمریکا ترسیم میکنند - در منطقه خاکستریای تثبیت شده است: نه جنگی کامل است و نه صلحی قابل زیست. واشنگتن و تهران هیچکدام حاضر به دادن امتیازاتی نیستند که راه را برای یک راهحل واقعی باز کند، و همچنین تمایلی به بازگشت به جنگ گسترده ندارند. از این رو، آتشبس در دومین ماه خود، به همان اندازه که پایدار است، شکننده نیز میماند. روزنامه وال استریت ژورنال مینویسد که در این فضای معلق، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر گفتمان «پیروزی کامل» خود محکم ایستاده است. او هشدار میدهد که آتشبس «روی تخت احیا» قرار دارد و تأکید میکند که از فشار بر ایران برای چشمپوشی از برنامه هستهایاش عقبنشینی نخواهد کرد. با این حال، تهران در مقابل خود را طرفی میبیند که ایستاده است: نظام باقی مانده، برنامه هستهای و موشکی همچنان برگهای فشاری هستند و تنگه هرمز در دست ایران است. به گفته این روزنامه، دو طرف به جای بازگشت به جنگ، بر روی دو محاصره شرط بندی را دوچندان کردهاند که شکستن آنها بدون این که یکی از طرفین به نظر برسد اول عقبنشینی کرده، دشوار است. واشنگتن تحریمهای خود بر بنادر و کشتیهای ایرانی را تشدید کرده و تهران نیز قبضه خود را بر تنگه هرمز، یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان، محکم نگه داشته است. مذاکره بدون امتیاز به گفته وال استریت ژورنال، خوشبینی دیپلماتیک یک هفته پیش با صحبت مقامات نزدیک به مذاکرات درباره نزدیک شدن دو طرف به چارچوبی که راه را برای صلحی باثباتتر هموار میکند، افزایش یافته بود. اما این خوشبینی به سرعت در برابر دو شکاف اساسی از بین رفت: آینده تنگه هرمز و میزان محدودیتهایی که ایران میتواند در برنامه و زیرساخت هستهای خود بپذیرد. این پیشنهاد انعطاف چندانی در قبال درخواست واشنگتن برای تعطیلی طولانیمدت برنامه هستهای نشان نداد، بلکه خواستار به تعویق انداختن بحث پرونده هستهای تا پس از حل و فصل شرایط پایان جنگ و اجرای آن شد. این پیشنهاد شامل کاهش چشمگیر و زودهنگام تحریمها، گامهای سریعتر آمریکا برای رفع محاصره، در ازای بازگشایی تدریجی هرمز بود. ایران نمیخواهد به وضعیت قبل از جنگ بازگردد، بلکه خواستار تضمینهای اقتصادی و امنیتی بلندمدت و دستاوردهای اقتصادی از وضعیت جدید است. دامی از جنس خودساختگی بولتون معتقد است ترامپ در «دامی ایرانی از جنس خودساختگی» گرفتار شده است، زیرا هم مشتاق توافقی است که به او اجازه اعلام «پیروزی» بدهد و هم همزمان از توافق هستهای شبیه توافق باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین آمریکا، با ایران میترسد. او میگوید بخش بزرگی از این دام نتیجه کارهایی است که ترامپ قبل از حملات انجام نداد: او برای آمریکاییها دلیل استفاده از زور را توضیح نداد، با کنگره و متحدان در ناتو، خلیج فارس و آسیا به اندازه کافی هماهنگ نکرد و اگر تغییر رژیم هدف بوده، آن را با مخالفان داخلی ایران به طور شفاف هماهنگ ننمود. دستاوردهایی بدون نتیجه نهایی وال استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی با تجربه در خاورمیانه اعتراف میکند که تیم ترامپ به دستاوردهای تاکتیکی مهمی رسیده است، از جمله تضعیف رهبری و پایگاه دفاعی و دریایی ایران. اما از سوی دیگر، این دستاوردها هنوز به اهداف راهبردی تبدیل نشدهاند، زیرا ایران نه برنامه هستهای و موشکی خود را رها کرده و نه از حمایت از شبکههای نیابتی در منطقه دست کشیده است. این دولت میگوید محاصره بنادر و تجارت ایران به واشنگتن اهرم فشار میدهد و پشت گفتمان چالشبرانگیز تهران، نظامی قرار دارد که به فاجعه اقتصادی نزدیک میشود و خود به دنبال راه فراری است. اما این روزنامه به نقل از مقامات دولت ترامپ مینویسد که آنها تشبیه جنگ ایران به جنگهای عراق و افغانستان را رد کرده و آن را کارزاری کوتاه و قاطع معرفی میکنند که میتواند امتیازات بزرگی را به دست آورد. و اینجا همان گره اصلی است: جنگ کوتاهتر از آن است که به عنوان یک باتلاق تلقی شود، اما طولانیتر از آن است که یک پیروزی سریع به نظر برسد. آتشبس تقریباً به اندازه خود جنگ طولانی شده، اما صلح ایجاد نمیکند. فشار آمریکا دردناک است، اما ایران را به امتیازدهی مجبور نکرده است. مذاکره نیز تلاش دارد چیزی را به دست آورد که جنگ نتوانسته تحمیل کند. بنابراین به نظر میرسد «دام ایران» را تهران پهن نکرده است، بلکه نتیجه جنگی آمریکایی است که با اهداف بزرگ آغاز شد، اما راه روشنی برای پایان آن وجود ندارد.