توافق با شیطان؛ صلح ممکن است، اعتماد هرگز!
آزمون اصلی از فردای امضا آغاز میشود؛آنجا که باید دید طرف مقابل تا چه اندازه به تعهدات خود پایبند میماند و تا کجا حاضر است هزینه عهدشکنی را بپردازد.
این روزها خبرهای فراوانی درباره تفاهم و توافق میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا منتشر میشود. عدهای آن را نشانه پایان یک بحران میدانند و عدهای دیگر نگران تکرار تجربههای تلخ گذشتهاند. فارغ از جزئیات توافق و داوری درباره متن آن، یک اصل قرآنی وجود دارد که نباید از آن غفلت کرد. منطق قرآن درباره صلح با دشمن خدای متعال به پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ» اگر دشمن به صلح گرایش یافت، تو نیز آن را بپذیر. اما قرآن در همان لحظه هشدار میدهد: «وَإِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ» و اگر بخواهند تو را فریب دهند، خدا برای تو کافی است. قرآن نمیگوید هرگز صلح نکنید. اما هرگز هم نمیگوید به دشمن اعتماد کنید. تفاوت صلح و اعتماد بزرگترین خطای محاسباتی آن است که «امضای توافق» را مساوی «تغییر ماهیت دشمن» بدانیم. آمریکا همان آمریکاست؛همان قدرتی که دههها تحریم کرد،تهدید کرد،عهد شکست،و هرگاه منافعش اقتضا کرد از توافقات پیشین خارج شد. مشکل آمریکا فقط دشمنی نیست؛ دشمن، دشمنی میکند. مشکل آن است که خود را به هیچ تعهدی مقید نمیداند مگر آنجا که هزینه نقض عهد برایش سنگین باشد. هشدار همیشگی قرآن خداوند درباره شیطان میفرماید: «وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا» شیطان جز فریب وعده نمیدهد. شیطانشناسی قرآن فقط برای شناخت ابلیس نیست؛یک قاعده دائمی برای شناخت جبهه باطل است. جبهه استکبار تا زمانی به تعهدات خود پایبند میماند که قدرت طرف مقابل، هزینه نقض عهد را بالا نگه دارد. تضمین توافق چیست؟ تضمین یک توافق، امضای طرف مقابل نیست. تضمین واقعی، قدرتی است که دشمن را از نقض تعهد بازدارد. اگر امروز آمریکا سخن از رفع محاصره، تعلیق تحریمها یا توقف جنگ میگوید، بیش از آنکه محصول اعتمادسازی باشد، نتیجه مقاومت، ایستادگی و اقتدار میدانی ملت ایران، نیروهای مسلح و جبهه مقاومت است. آزمون واقعی هنوز آغاز نشده است توافق روی کاغذ، پایان ماجرا نیست. آزمون اصلی از فردای امضا آغاز میشود؛آنجا که باید دید طرف مقابل تا چه اندازه به تعهدات خود پایبند میماند و تا کجا حاضر است هزینه عهدشکنی را بپردازد. در منطق قرآن: ✅ صلحِ عزتمندانه ممکن است. ✅ مذاکره در شرایط خاص ممکن است. ✅ توافق برای دفع جنگ و حفظ منافع مردم ممکن است. ❌ اما اعتماد به دشمنی که سابقهای طولانی در فریب و نقض عهد دارد، هرگز توصیه نشده است. امروز نیز باید با همان منطق قرآنی به صحنه نگریست: «وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا...» اما در کنار آن هرگز نباید آیه بعد را فراموش کرد: «وَإِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ» صلح را میتوان پذیرفت؛ اما خواب رفتن در سایه وعدههای دشمن، خطایی است که قرآن بارها نسبت به آن هشدار داده است.