الحاق «مهدیه» به مرودشت خطری برای میراث جهانی است
سرپرست تختجمشید هرگونه گسترش شهر مرودشت در حریم درجه 2 این اثر را تهدیدی برای جایگاه جهانی آن خواند.
از شیراز، محمدجواد جعفری، سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید با اعلام مخالفت صریح با الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت هشدار داد: گسترش محدوده شهری در این پهنه در بلندمدت پیامدهای منفی جدی برای وضعیت حفاظتی تختجمشید و جایگاه آن در فهرست میراث جهانی دارد. وی با اشاره به برگزاری جلسه اخیر بررسی طرح جامع شهر مرودشت در فرمانداری این شهرستان که در مورخ 11 شهریور ماه برگزار شد، گفت: در این جلسه متاسفانه اعلام شده که موضوع الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت نهایی شده و مخالفتهای پایگاه میراث جهانی تختجمشید و ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دیگر قابل طرح نیست. جعفری با تأکید بر مخالفت پایگاه میراث جهانی تختجمشید با هرگونه گسترش محدوده شهری مرودشت در حریم درجه 2 این اثر جهانی گفت: اجرای چنین طرحی میتواند آینده این میراث جهانی را با تهدیدها و مخاطرات جدی مواجه کند و بر خلاف توصیه یونسکو مبنی بر عدم گسترش محدوده شهری در حریم تخت جمشید است. به گفته سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید، در صورت الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت، عملاً نقش پایگاه میراث جهانی تخت جمشید و نظرات کارشناسی شورای راهبردی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید نادیده گرفته خواهد شد و این موضوع میتواند پیامدهای منفی حفاظتی و حتی گردشگری برای تخت جمشید به همراه داشته باشد. جعفری ادامه داد: تحقق چنین رویکردی میتواند زمینهای برای طرح درخواستهای مشابه از سوی روستاهای همجوار مانند روستای "کناره" و روستای "فیروزی" و تمایل آنها برای الحاق به محدوده شهری را فراهم کند. وی با اشاره به توافقهای پیشین درباره ساماندهی این محدوده گفت: آنچه پیشتر مورد موافقت میراث فرهنگی و پایگاه میراث جهانی تختجمشید قرار گرفته، ایجاد یک پهنه خدمات رسانی گردشگری در محور روستای مهدیه به وسعت 37 هکتار بوده است و اجرای هر طرحی خارج از این چارچوب، از نظر میراث فرهنگی و پایگاه میراث جهانی تختجمشید پذیرفتنی نیست. جعفری همچنین با اشاره به مخالفت شورای راهبردی پایگاههای میراث جهانی پارسه- پاسارگاد با گسترش شهر مرودشت در این محدوده، تأکید کرد: مسئولیت حفاظت و رعایت ضوابط عرصه و حریم مجموعه میراث جهانی تختجمشید تنها بر عهده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیست و همه دستگاههای دولتی و غیردولتی و همچنین جامعه محلی در این زمینه مسئولیت دارند. وی در بخش دیگری از سخنان خود به ابلاغ ضوابط جدید عرصه و حریم مجموعه میراث جهانی تختجمشید در مهرماه سال گذشته اشاره کرد و گفت: عرصه این مجموعه شامل چهار محدوده تختجمشید، شهر استخر، نقشرجب و نقشرستم به صورت جزیرهای است. علاوه بر عرصه، سه محدوده حریم درجه 1، درجه 2 و درجه 3 نیز برای حفاظت مجموعه میراث جهانی تخت جمشید تعیین شده است و اجرا و تمکین از آن در راستای رعایت مفاهیم توسعه پایدار منطقه بر همگان تکلیف شده است. سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید در همین ارتباط گفت: حریم درجه یک با وسعتی حدود 6 هزار هکتار، محدوده اصلی شهر تاریخی پارسه و شهر تاریخی استخر و بقایای مرتبط با این دو شهر را شامل میشود و ضوابط آن بر حفظ وضع موجود و جلوگیری از تخریب عرصه و اعیان این دو شهر تاریخی استوار است. جعفری افزود: حریم درجه 2 تختجمشید نیز با وسعتی حدود 17 هزار هکتار، علاوه بر محدوده این دو شهر تاریخی، محدوده 110 اثر تاریخی ثبت شده ملی مهم دیگر دشت مرودشت را دربر میگیرد. وی درباره حریم درجه 3 نیز گفت: این محدوده بخشی از دامنه و کوهستانهای منطقه را شامل میشود و ضوابط آن عمدتاً جنبه پیشگیرانه دارد و بر جلوگیری از تهدیدهای ناشی از صنایع آلاینده بزرگ متمرکز است. سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید، هدف از تعیین این محدودهها را هدفمند کردن برنامههای توسعهای و عمرانی عنوان کرد و افزود: با وجود تدابیر پیشبینیشده، همچنان برخی دستگاهها به دنبال توسعه شهر مرودشت در حریم درجه 2 تختجمشید هستند. جعفری با اشاره به برخی ناهماهنگیها و اهداف منفعت طلبانه سالهای گذشته که به گفته او زمینهساز نابسامانیهایی در محور منتهی به تختجمشید و محدوده روستای مهدیه شده است، ابرازداشت: آنچه با موافقت دستگاههای ذیربط دنبال شد، ایجاد یک پهنه گردشگری 37 هکتاری با هدف ساماندهی این مسیر و ارتقای ظرفیت گردشگری منطقه بود. وی در عین حال تأکید کرد: ایجاد این پهنه گردشگری نباید به معنای تجاوز محدوده شهر مرودشت به حریم درجه 2 تختجمشید تلقی شود و شورای راهبردی پایگاههای میراث جهانی پارسه ـ پاسارگاد همچنان با هرگونه گسترش شهر مرودشت در این حریم مخالف است. سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید، ساماندهی روستا و محور مهدیه بر اساس طرح هادی ویژه روستایی را یکی از راهکارهای رفع چالشهای این مسیر دانست و گفت: هرگونه تصمیمگیری درباره روستای مهدیه باید مشروط به تهیه طرح جامع گردشگری، لحاظ کردن دستورالعمل پیوست میراث فرهنگی و رعایت ضوابط حریم درجه 2 تختجمشید باشد. جعفری افزود: در صورت ادامه بی توجهی وزارت راه و شهرسازی و استانداری فارس به مخالفتهای میراث فرهنگی در این خصوص موضوع را با دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو در ایران مکاتبه خواهد کرد.