سمیه رفیعی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس و رئیس فراکسیون محیط زیست، در هفتمین اجلاس کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران با قدردانی از سازمان حفاظت محیط زیست برای میزبانی این نشست اظهار کرد: پیش‌تر نیز تأکید کرده‌ام که کشورهای حاشیه دریای خزر باید موضوع انتقال مقر دبیرخانه کنوانسیون تهران به یکی از کشورهای منطقه را پیگیری کنند. وی افزود: می‌دانم که این تلاش‌ها در سازمان حفاظت محیط زیست و با پیگیری شینا انصاری آغاز شده است و کشورهای عضو نیز باید برای تسریع این فرایند همکاری کنند. کنوانسیون تهران؛ مهم‌ترین سند همکاری برای حفاظت از خزر رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با اشاره به جایگاه کنوانسیون تهران گفت: کنوانسیون تهران و پروتکل‌های مربوط به آن، مهم‌ترین سند مشارکت در حوزه حفاظت از دریای خزر محسوب می‌شود و جمهوری اسلامی ایران به چهار پروتکل آن پیوسته است و در صورت جمع‌بندی پروتکل نهایی، ایران نیز به آن خواهد پیوست. رفیعی ادامه داد: در پروتکل‌های ذیل کنوانسیون تهران، موضوعات کلان مرتبط با جلوگیری از آلودگی دریای خزر و حفاظت از محیط زیست، تنوع زیستی، ارزیابی، رصد و پایش و در صورت امکان کنترل آلاینده‌ها مورد توجه قرار گرفته است. وی با بیان اینکه یک مسئله مهم در کنوانسیون تهران به‌طور جدی مورد توجه قرار نگرفته است، تصریح کرد: کاهش تراز آب دریای خزر، امروز یکی از جدی‌ترین مشکلات این دریاست و باید به‌صورت ویژه در چارچوب همکاری کشورهای ساحلی مورد توجه قرار گیرد. هشدار درباره کاهش شتابان تراز آب خزر عضو هیئت‌رئیسه مجلس دو عامل اصلی را در کاهش تراز آب خزر مؤثر دانست و گفت: عامل نخست به تغییرات اقلیمی، افزایش تبخیر و شرایط اقلیمی منطقه بازمی‌گردد و عامل دوم کاهش آب ورودی به دریای خزر است. وی افزود: حدود 80 درصد آب ورودی به دریای خزر از کشورهای بالادست تأمین می‌شود و کاهش این ورودی، حیات دریای خزر را با مشکل مواجه کرده است. رفیعی با اشاره به آمار مراکز مطالعاتی و رسمی کشورهای حاشیه خزر اظهار کرد: بر اساس این آمار، از سال 2015 تا 2020 حدود 7.5 سانتی‌متر کاهش تراز آب ثبت شده و این روند در سال‌های بعد شدت گرفته است؛ به‌گونه‌ای که از سال 2020 تا 2025 میزان کاهش به حدود 20 سانتی‌متر رسیده و در سال 2026 این رقم به حدود 23 سانتی‌متر رسیده است. وی هشدار داد: ادامه این روند می‌تواند علاوه بر حیات خود دریای خزر، معیشت و زندگی مردم و حتی حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشورهای پیرامون این دریا را تحت تأثیر قرار دهد. رفیعی: برنامه سازگاری با کاهش تراز آب خزر باید دنبال شود رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با تأکید بر ضرورت توجه به کاهش تراز آب در چارچوب کنوانسیون تهران گفت: اگر لازم است برای این موضوع متمم یا برنامه‌های سیاستی الزام‌آور تدوین شود، باید مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد قابل‌توجهی با عنوان «برنامه سازگاری با کاهش تراز آب دریای خزر» ارائه کرده است، اما در کنار برنامه سازگاری، باید دلایل کاهش آب و موضوع آب ورودی به دریای خزر نیز با جدیت و از مسیرهای قانونی دنبال شود. رفیعی تصریح کرد: یکی از موضوعاتی که انتظار می‌رود در این نشست درباره آن تصمیم‌گیری شود، همین مسئله است و جمهوری اسلامی ایران نیز آمادگی کامل برای همکاری در این زمینه دارد. پسروی آب و بروز بحران‌های جدید زیست‌محیطی عضو هیئت‌رئیسه مجلس با اشاره به آثار کاهش تراز آب در کشورهای حاشیه خزر گفت: در برخی کشورهای شمالی، به‌ویژه در مناطقی که عمق آب کمتر است، پسروی آب و پیشروی خشکی تا 10 الی 20 کیلومتر گزارش شده است. وی ادامه داد: در ایران نیز استان گلستان به‌شدت تحت تأثیر این پدیده قرار گرفته و با بحران‌های محیط زیستی مواجه شده که پیش از این در این منطقه مشاهده نشده بود. رفیعی با اشاره به بروز پدیده‌هایی مانند گردوغبار در این مناطق گفت: اگرچه اجرای کامل کنوانسیون تهران و پروتکل‌های مربوط به آن ضروری است، اما حتی اجرای کامل این اسناد نیز به‌تنهایی مشکل کاهش تراز آب دریای خزر را حل نمی‌کند. وی در پایان تأکید کرد: کاهش تراز آب، جدی‌ترین مشکل امروز دریای خزر است و باید به‌عنوان یک موضوع اساسی در همکاری‌های کشورهای ساحلی مورد توجه قرار گیرد.