چاپ صفحه

گروه بین الملل عصرقانون:

در حالی که شمارش معکوس برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا آغاز شده و تنها دو هفته تا تعیین تکلیف قدرت در واشنگتن باقی مانده است، تمام جهان—و به‌ویژه تهران—چشمان خود را به نتایج این انتخابات دوخته‌اند. پیش‌بینی‌ها و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که دموکرات‌ها در هر دو مجلس نمایندگان و سنا، شانس پیروزی بالایی دارند و احتمال دستیابی آن‌ها به اکثریت مطلق، بسیار زیاد است. اما سوال اصلی اینجاست: اگر جمهوری‌خواهان شکست بخورند، چه اتفاقی برای سیاست‌های تهاجمی ترامپ، به‌ویژه در پرونده ایران، خواهد افتاد؟ آیا دست و پای ترامپ برای جنگ با ایران بسته می‌شود؟

در ساختار سیاسی آمریکا، رئیس‌جمهور قدرت اجرایی دارد، اما «کیسه پول» (بودجه) و «قانون‌گذاری» در دست کنگره است. اگر دموکرات‌ها هر دو مجلس را در دست بگیرند، ترامپ با یک دیوار سنگی مواجه خواهد شد:

۱. محدودیت بودجه: هرگونه عملیات نظامی گسترده یا تحریم‌های جدید نیازمند حمایت مالی و قانونی کنگره است. دموکرات‌ها می‌توانند با مسدود کردن بودجه‌های نظامی یا تغییر در قوانین تحریمی، دست ترامپ را در پیشبرد جنگ یا فشارهای حداکثری علیه ایران ببندند.

۲. حق وتو؛ سلاحی دو لبه: درست است که ترامپ می‌تواند قوانین کنگره را وتو کند، اما اگر دموکرات‌ها اکثریت قاطع (دو-سوم) را داشته باشند، می‌توانند «وتوی رئیس‌جمهور» را ابطال کرده و قانون را به هر حال اجرا کنند. در این حالت، ترامپ عملاً به یک رئیس‌جمهوری تبدیل می‌شود که دستوراتش توسط مجلس خنثی می‌گردد.

*کابوس استیضاح و برکناری؛ آیا ترامپ کله‌پا می‌شود؟

بحث استیضاح در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ، اکنون به یکی از داغ‌ترین موضوعات تبدیل شده است. اما آیا این امر ممکن است؟

از نظر حقوقی، بله. اگر مجلس نمایندگان (که در دست دموکرات‌ها باشد) اتهاماتی را مطرح کند و سنا (که باز هم در دست دموکرات‌ها باشد) رای به محکومیت بدهد، رئیس‌جمهور حتی می تواند برکنار شود. پرونده اپستین و نقاط ضعف اخلاقی؛ تیر آخر دموکرات‌ها؟

شنیده‌ها حاکی از آن است که دموکرات‌ها ممکن است از پرونده‌های جنجالی مانند «اپستین» یا تخلفات اخلاقی و مالی برای فشار بر ترامپ استفاده کنند تا او را در وضعیت تدافعی قرار دهند. در کنار این‌ها، هزینه‌های سرسام‌آور جنگ‌ها با ایران، گرانی بنزین و رکود اقتصادی در آمریکا می‌تواند موجی از نارضایتی را ایجاد کند که دموکرات‌ها را به این باور برساند که برکناری ترامپ پیش از پایان دوره‌اش، تنها راه نجات اقتصاد آمریکا است. تاریخ چه می‌گوید؟

در تاریخ آمریکا، چندین رئیس‌جمهور استیضاح شده‌اند، اما منتج به برکناری نشده است. با این حال، در شرایطی که دموکرات‌ها هر دو مجلس را با اختلاف زیاد ببرند و فشار افکار عمومی به دلیل هزینه‌های جنگ و بحران‌های داخلی بالا برود، احتمال وقوع یک «تلاطم سیاسی» که منجر به خروج زودهنگام ترامپ از قدرت شود، بیش از هر زمان دیگری در تاریخ مدرن آمریکا است.

سابقه تاریخی:

تا به امروز، سه رئیس‌جمهور با اتهامات مختلف در مجلس نمایندگان مورد «استیضاح» قرار گرفته‌اند، اما در مرحله محاکمه در مجلس سنا، هیچ‌کدام نتوانستند اکثریت دوسوم را برای محکومیت و برکناری کسب کنند:

- اندرو جانسون (۱۸۶۸): - بیل کلینتون (۱۹۹۸): - دونالد ترامپ (۲۰۱۹ و ۲۰۲۱): در دو دوره جداگانه مورد استیضاح قرار گرفت اما در مجلس سنا محکوم نشد و در سمت خود باقی ماند. بنابراین: اگرچه چندین نفر با اتهاماتی سنگین در مجلس نمایندگان «استیضاح» شده‌اند، اما در تاریخ آمریکا هیچ‌کس در مرحله سنا، اکثریت دوسوم را برای برکناری از ریاست‌جمهوری کسب نکرده است. نتیجه‌گیری برای ایران

پیروزی دموکرات‌ها در کنگره، به معنای پایان قطعی جنگ ایران نیست، اما قطعاً «ترمز» شدیدی بر تهاجمات ترامپ خواهد بود. تهران در این صورت با رئیس‌جمهوری مواجه است که اگرچه ادعاهای جنگ‌طلبانه دارد، اما در عمل برای هر گامی نیاز به تایید مجلسی دارد که با او دشمن است. این وضعیت، فرصتی طلایی برای تغییر تاکتیک‌های دیپلماتیک و کاهش ریسک‌های نظامی در منطقه ایجاد می‌کند.---