چاپ صفحه

گروه سیاسی عصرقانون:

گاهی یک حادثه، اعتبار سال‌ها اندیشه و محاسبه را به پرسش می‌کشد.

ما سال‌ها از احتمال حمله به ایران سخن گفتیم. از بازدارندگی، از تعهدات بین‌المللی، از مذاکره و از هزینه جنگ. اما جنگ آمد؛ رهبر کشور ترور شد، چندین لایه از فرماندهان و مقامات هدف قرار گرفتند، زیرساخت‌ها آسیب دیدند و هزاران ایرانی جان باختند.

آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، همان کسی که فتوای حرمت سلاح هسته‌ای داده بود، از ترور مصون نماند. اکنون نیز رهبر جدید کشور در معرض تهدید است و ملاحظات امنیتی، حضور علنی او را محدود کرده است. از خود می‌پرسم: اگر ترور رهبر یک کشور و تهدید نابودی تمدن آن، نشانه به خطر افتادن موجودیتش نیست، پس چه حادثه‌ای را باید تهدید موجودیتی نامید؟

ایران توان دفاع داشت، مقاومت کرد و هزینه تحمیل نمود. اما دفاع کردن با بازداشتن دشمن از آغاز جنگ یکی نیست.

ترامپ خود در سپتامبر ۲۰۲۶ گفت اگر ایران سلاح هسته‌ای داشت، دیگران ناچار بودند با احترام و تمکین بیشتری با آن رفتار کنند. همان ترامپ، تفاوت برخورد با کره شمالی هسته‌ای را به دوستی با رهبر آن کشور نسبت داد.

اما امنیت ملت‌ها را دوستی اشخاص تضمین نمی‌کند. در جهان قدرت، آنچه تصمیم به جنگ را دشوار می‌کند، هزینه‌ای است که مهاجم ممکن است بپردازد.

ایران عضو NPT بود، نظارت‌های آژانس را پذیرفت و برجام را امضا کرد. آمریکا از توافق خارج شد و سرانجام تأسیسات هسته‌ای ایران نیز هدف حمله قرار گرفت؛ درحالی‌که اسرائیل، با وجود برخورداری برآوردی از سلاح هسته‌ای، عضو NPT نیست.

من زمانی گمان می‌کردم سلاح هسته‌ای برای ایران بازدارندگی نمی‌آورد. پس از آنچه رخ داد، دیگر به آن باور پیشین اطمینان ندارم.

امروز معتقدم تغییر دکترین هسته‌ای، بررسی خروج از NPT و دستیابی به بازدارندگی هسته‌ای معتبر، باید به مسئله‌ای جدی در تصمیم‌گیری امنیت ملی تبدیل شود. حتی نسبت میان اعلام این تصمیم‌ها و احراز عملی توان هسته‌ای، با همه دشواری‌های حقوقی و خطراتش، نیازمند بررسی است.

نه از سر علاقه به بمب، بلکه از بیم تکرار فاجعه.

ملتی که رهبرش را ترور کرده‌اند، نباید امنیت رهبر بعدی و آینده فرزندانش را تنها به خویشتن‌داری دشمن واگذارد.

در یادداشت مشروح «بازدارندگی در سایه مرگ»، با مرور تجربه جنگ‌ها، سرنوشت برجام، سخنان ترامپ، وضعیت کره شمالی و مبانی نظری بازدارندگی، توضیح داده‌ام چرا معتقدم ایران ناگزیر از بازاندیشی در دکترین هسته‌ای خویش است.