حماس به دنبال راههای جایگزین برای خلع سلاح کامل است. اخیراً این گروه از طرحی حمایت کرده که به موجب آن، «سلاحهای سنگین» مانند راکتها در انبارها و تحت نظارت طرف فلسطینی نگهداری شوند، اما سلاحهای سبک و کنترل بر تأسیسات نظامی همچنان در اختیار حماس باقی بماند. این مدل که توسط مصر پیشنهاد شده، با هدف ایجاد تضمینهایی برای عدم ازسرگیری جنگ ارائه گردیده، اما اسرائیل بر اساس تجربیات گذشته، آن را فاقد کارایی لازم برای جلوگیری از تهدیدات آتی میداند.
گروه بین الملل عصرقانون:
اسرائیل هیوم نوشت: در تحولات اخیر پیرامون آینده نوار غزه، جنبش حماس بار دیگر استراتژی پیشین خود را مبنی بر واگذاری ظاهری قدرت به نهادهای دیگر، بدون خلع سلاح واقعی، به کار گرفته است. این تاکتیک که میتوان آن را «مدل حزبالله» نامید، در واقع تلاشی برای حفظ توان نظامی و همزمان تحمیل هزینه سنگین بازسازی و مدیریت بحران بر دوش نهادهای ضعیف فلسطینی است.
بر اساس گزارشها، حماس پیشنهاد داده است که یک کمیته تکنوکرات وابسته به تشکیلات خودگردان، مسئولیت رسیدگی به زیرساختهای ویران شده و هرجمرج جاری در غزه را بر عهده بگیرد. در این چارچوب، دولت حماس با تغییر نام به «کمیته مدیریت امور» به فعالیت خود ادامه خواهد داد و کارمندان آن تا زمان تحویل رسمی به کمیته جدید، در پستهای خود ابقا میشوند. با این حال، نکته کلیدی که اسرائیل بر آن اصرار دارد، بند خلع سلاح در طرح پیشنهادی ترامپ است. مقامات اسرائیلی معتقدند که بدون پذیرش اصل «یک سلاح و یک مرجعیت»، واگذاری اختیارات صرفاً جنبه تشریفاتی داشته و حماس به بازسازی تواناییهای نظامی خود و برنامهریزی برای دور بعدی درگیری ادامه خواهد داد.
نکته قابل تأمل، سابقه این تاکتیک از سوی حماس است. این سازمان در دهه گذشته نیز اعلام کرده بود که قدرت را به دولت رامی حمدالله واگذار خواهد کرد، اما هرگز به طور کامل از سلاح خود دست نکشید. این بار نیز هدف از این مانور، ایجاد دولتی ضعیف و ورشکسته در غزه است که سرگرم رسیدگی به مشکلات معیشتی مردم باشد، در حالی که حماس در سایه آن، کنترل بر تونلها، سلاحهای سبک و تأسیسات نظامی خود را حفظ کرده و به عنوان یک نیروی مسلح مستقل به فعالیتهای نظامی علیه اسرائیل ادامه میدهد.
علیرغم ترورهای متعدد توسط اسرائیل، گروهی از فرماندهان ارشد حماس در غزه باقی ماندهاند. از جمله چهرههای کلیدی میتوان به علی العمودی، معاون خلیل الحیه در غزه و از نزدیکان یحیی سنوار که به محور ایران نزدیک است، و توفیق ابو نعیم، رئیس سابق پلیس حماس اشاره کرد. همچنین در غزه، فرماندهان جدیدی برای تیپهای مختلف از جمله تیپ غزه، شمال، خان یونس و رفح منصوب شدهاند که نشان از سازماندهی مجدد شاخه نظامی دارد. در جبهه سخنگویان نیز، جانشینی برای ابوعبیده با همان نام مستعار منصوب شده است.
در موازات این تحولات میدانی، رقابت برای رهبری دفتر سیاسی حماس در خارج از کشور نیز شدت گرفته است. منابع خبری از از سرگیری روند رأیگیری در غزه و کرانه باختری خبر میدهند که نشان میدهد اردوگاه تحت حمایت ایران به رهبری خلیل الحیه تقویت شده و شانس او برای جانشینی افزایش یافته است. در مقابل، خالد مشعل نیز از حمایت قطر و ترکیه برخوردار است. این رقابت نشان از دوگانگی در حمایتهای منطقهای از این گروه دارد.
در همین حال، حماس به دنبال راههای جایگزین برای خلع سلاح کامل است. اخیراً این گروه از طرحی حمایت کرده که به موجب آن، «سلاحهای سنگین» مانند راکتها در انبارها و تحت نظارت طرف فلسطینی نگهداری شوند، اما سلاحهای سبک و کنترل بر تأسیسات نظامی همچنان در اختیار حماس باقی بماند. این مدل که توسط مصر پیشنهاد شده، با هدف ایجاد تضمینهایی برای عدم ازسرگیری جنگ ارائه گردیده، اما اسرائیل بر اساس تجربیات گذشته، آن را فاقد کارایی لازم برای جلوگیری از تهدیدات آتی میداند. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که حماس از پذیرش اصل خلع سلاح کامل سرباز زند، هرگونه توافق برای بازسازی غزه، تنها به معنای به تعویق انداختن درگیری بعدی خواهد بود.
نظرات