قصه بازگشت شجریان به صحنه/کامنت‌های بسته و پناه به شیراز

چهار سال از آخرین باری که صدای همایون شجریان در یک کنسرت رسمی در ایران شنیده شد، می‌گذرد؛ چهار سالی که برای این خواننده با اجراهای خارج از کشور، یک تلاش نافرجام برای برگزاری کنسرت خیابانی در تهران و سرانجام با خبر بازگشت به صحنه در ایران همراه بوده است.

شجریان قرار است این‌بار با کنسرت «هرجا که تویی» از شیراز آغاز کند؛ اجرایی که قرار است از ۱۵ مهرماه با همراهی گروه «سیاوش» روی صحنه برود.

آخرین صحنه؛ «به رنگ صدا»

آخرین حضور رسمی همایون شجریان در صحنه موسیقی ایران به تابستان ۱۴۰۱ بازمی‌گردد؛ زمانی که او با کنسرت «به رنگ صدا» و همراهی ارکستر «سیاوش» به رهبری آرش گوران در سالن وزارت کشور روی صحنه رفت.

این مجموعه اجراها از اول تیرماه آغاز شد و به دلیل استقبال مخاطبان تا مردادماه ادامه پیدا کرد؛ اجرایی که با یاد محمدرضا شجریان برگزار شد و در همان روزهای نخست، استقبال قابل توجهی را به همراه داشت.

بعد از آن، مسیر فعالیت‌های صحنه‌ای همایون شجریان بیش از آنکه به سالن‌های ایران برسد، به اجراهای خارج از کشور گره خورد و فاصله او با صحنه‌های داخلی طولانی‌تر شد.

چهار سال زمان کمی برای مخاطبی نیست که به شنیدن صدای یک خواننده روی صحنه عادت کرده باشد؛ به‌ویژه وقتی نام همایون شجریان در میان باشد؛ خواننده‌ای که طی سال‌های گذشته بخش مهمی از ارتباطش با مخاطبان را از طریق انتشار آثار و اجراهای خارج از ایران حفظ کرده است.

آرزوی هفت‌ساله‌ای که به آزادی نرسید

اما در این میان، یک اتفاق بیش از هر چیز دیگری نگاه‌ها را متوجه امکان بازگشت همایون شجریان به صحنه ایران کرد: کنسرت خیابانی و رایگان در میدان آزادی.

شجریان از سال‌ها پیش از علاقه‌اش به برگزاری یک اجرای خیابانی و رایگان در تهران گفته بود و در شهریور ۱۴۰۴ سرانجام این ایده شکل جدی‌تری گرفت. قرار بود شامگاه ۱۴ شهریور، میدان آزادی میزبان یک کنسرت رایگان باشد؛ اجرایی که شجریان آن را تجربه‌ای برای حضور گسترده مردم می‌دانست و ارکستر «سیاوش» نیز قرار بود او را همراهی کند.

اما این‌اجرا هیچ‌گاه به صحنه نرسید.

دو روز مانده به اجرای برنامه، همایون شجریان اعلام کرد تجهیزات گروه اجازه ورود به میدان آزادی را پیدا نکرده و به نظر می‌رسد امکان مدیریت جمعیت میلیونی این اجرا وجود ندارد؛ بنابراین کنسرت لغو شد.

ماجرا البته همان‌جا تمام نشد. درباره دلیل لغو، روایت‌های متفاوتی مطرح شد؛ از مسائل مربوط به برنامه‌ریزی و هماهنگی دستگاه‌های مسئول گرفته تا اختلاف‌نظر درباره امکان مدیریت چنین جمعیتی. سخنگوی شهرداری تهران نیز اعلام کرد این نهاد درباره زمان‌بندی اجرای برنامه دیر مطلع شده و امکان برنامه‌ریزی مستقیم برای آن را نداشته است.

به این ترتیب، صحنه‌ای که قرار بود پس از سال‌ها غیبت، محل بازگشت همایون شجریان باشد، خالی ماند.

حالا شیراز؛ «هرجا که تویی»

یک سال بعد، بازگشت همایون شجریان دیگر قرار نیست در میدان و خیابان اتفاق بیفتد؛ این‌بار یک سالن روباز در شیراز میزبان او خواهد بود.

شجریان شامگاه ۱۲ مهرماه با انتشار ویدئویی در صفحه شخصی خود از کنسرت تازه‌اش با عنوان «هرجا که تویی» خبر داد؛ اجرایی که قرار است از چهارشنبه ۱۵ مهر در آمفی‌تئاتر روباز سعدی مجموعه نمایشگاه‌های بین‌المللی  استان فارس آغاز شود و نخستین اجرای داخلی او پس از چهار سال باشد.

این‌بار نیز گروه «سیاوش» همراه اوست؛ گروهی که در آخرین اجراهای داخلی شجریان نیز حضور داشت. آزاد میرزاپور با عود، حسین رضایی‌نیا با دف، مهیار طریحی با سنتور، رادمان توکلی با تار، مهرزاد اعظمی‌کیا با کمانچه و مرتضی مومنیان با تنبک، اعضای گروه همراه شجریان در این پروژه هستند.

رضا موسوی طراحی و کارگردانی صحنه این‌اجرا را بر عهده دارد، کاوه عابدین مهندس صداست و محسن فتاحی مدیریت اجرایی پروژه را انجام می‌دهد. مؤسسه فرهنگی هنری همایون شجریان نیز مجری پروژه است و مؤسسه فرهنگی شهر آفتاب اجرای شیراز را به عنوان مجری طرح بر عهده دارد.

کامنت‌های بسته

همایون شجریان در انتشار پستِ مربوط به کنسرتش، کامنت‌ها را بسته است. این یعنی همایون شجریان از ابراز نظر کاربران شبکه‌های اجتماعی درباره کنسرتش به شدت هراس دارد. پس از اتفاقات دی‌ماه سال گذشته و البته در ادامه که جنگ رمضان رخ داد و کشورمان مورد هجوم وحشیانه آمریکا قرار گرفت، همایون شجریان سکوت کرد و همین مسئله موجب واکنش‌های تندی از سوی کاربران شبکه‌های اجتماعی علیه همایون شجریان شد.

حالا شاید همایون شجریان از این مسئله ترس زیادی دارد که کاربران شبکه‌های اجتماعی، حرف‌هایشان را پایِ پست‌های اینستاگرامیِ این خواننده مطرح کنند.

چرا شیراز؟ / فرار از حاشیه

شجریان تصمیم گرفته کنسرت‌هایش را از شیراز شروع کند. این شاید نوعی فرار از حاشیه باشد چون شروعِ دوباره از تهران می‌توانست حاشیه‌های زیادی ایجاد کند.

شجریان برگزاری کنسرتش را نیز سه روز مانده به آغاز اجراها اطلاع‌رسانی کرد! اجراهای همایون شجریان در شیراز ۱۵ مهر آغاز می‌شود، اولین خبر، ۱۲ مهر منتشر شد و بلیت‌فروشی ۱۳ مهر شروع می‌شود.

شجریان در روزهای گذشته آهنگ «می‌تراود مهتاب» با شعر نیما یوشیج و آهنگسازی مجید درخشانی را پس از ۲۸ سال منتشر کرد.

همایون شجریان درباره عنوانِ کنسرت‌های پیش رویش گفته؛ «هرجا که تویی» برایش تنها عنوان یک اجرا نیست؛ بلکه یادآور این ایده است که فاصله‌ها همیشه آن‌قدر دور نیستند و گاهی یک صدا یا یک همراهی می‌تواند آدم‌ها را به یکدیگر نزدیک‌تر کند.

شاید همین جمله، بیش از هر چیز دیگری حال‌وهوای بازگشت او را توضیح دهد. چهار سال بعد از آخرین کنسرت داخلی، پس از یک دوره طولانی اجرای خارج از کشور و یک کنسرت خیابانی که هرگز برگزار نشد، همایون شجریان حالا دوباره قرار است مقابل مخاطبان ایرانی بایستد.

این‌بار نه میدان آزادی، نه یک اجرای رایگان و میلیونی؛ بلکه شیراز و صحنه‌ای که قرار است از ۱۵ مهرماه میزبان شجریان باشد، فصل تازه‌ای از اجراهای داخلی این خواننده را آغاز می‌کند.