گروه اقتصادی عصر قانون:

خاطره رییسی

واقعی شدن قیمت دارو یک امر قانونی و اقتصادی در راستای توسعه و پیشرفت صنعت داروسازی کشور است؛ اما نکته‌ای که نباید نسبت به آن غافل بود، حمایت‌های بیمه‌ای از هزینه‌های دارویی است.

افزایش قیمت دارو، زمانی می‌تواند به نفع صنعت و مردم باشد که هزینه‌ها از جیب مردم نباشد؛ و متأسفانه در مسیر رشد قیمت داروها، بیمه‌ها چندان پای کار نیامده‌اند.

در چند ماه گذشته با نگاهی به روند افزایشی قیمت برخی اقلام دارویی، متوجه می‌شویم که میزان حمایت بیمه‌ها از افزایش قیمت‌ها، چندان قابل قبول نیست و سهم مردم و بیماران از پرداخت هزینه‌های دارویی، مدام در حال افزایش است.

به جداول قیمت داروها که نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که قیمت‌ها افزایش قابل توجهی داشته‌اند.

وضعیت داروهای بدون نسخه (OTC)

وضعیت داروهای بدون نسخه یا همان OTC در کشورمان، تقریباً شبیه داروهایی است که می‌بایست با نسخه تهیه شوند. زیرا، برای داروهای OTC هم قواعدی تعریف شده که متأسفانه خیلی جدی گرفته نمی‌شود و در نتیجه شاهد نگاه سلیقه‌ای داروخانه در عرضه داروهای OTC هستیم. این در حالی است که داروهای بدون نسخه هم می‌توانند برای مصرف کننده آن دارو خطرناک باشد.

مدیرکل نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو گفت: افزایش مصرف داروهای OTC در کشور تحت‌تأثیر عوامل متعددی از جمله هزینه و زمان مراجعه به پزشک، توصیه‌های نادرست اطرافیان و همچنین تبلیغات غیرعلمی در فضای مجازی است. به‌ویژه صفحاتی که با اهداف مالی فعالیت می‌کنند، با ارائه اطلاعات غلط سلامت عمومی را تهدید می‌کنند.

وی افزود: گرایش به مصرف خودسرانه دارو، گاهی ناشی از باورهای اشتباه فرهنگی یا تقلید از آنچه در شبکه‌های اجتماعی ارائه می‌شود، است. این در حالی است که حتی داروهای OTC نیز می‌توانند عوارض جانبی ایجاد کرده یا با سایر داروها تداخل داشته باشند.

یوسفی با اشاره به حضور مسئول فنی در همه داروخانه‌های کشور گفت: داروسازان در داروخانه‌ها می‌توانند افراد را در انتخاب صحیح داروهای OTC یاری کنند.

پای داروهای قاچاق به داروخانه‌ها باز شد

بخشی از داروها از مسیرهای غیرقانونی وارد کشور می‌شوند و برخی نیز در مراکز توزیع دارو به صورت غیرمجاز عرضه می‌شوند.

داروهای قاچاق کیفیت و اصالت مشخصی ندارند و استفاده از آن‌ها خطرات جدی برای بیماران ایجاد می‌کند.

در ماه‌های اخیر حجم قابل توجهی از دارو و کالاهای سلامت‌محور غیرمجاز کشف و ضبط شده که این امر نشان‌دهنده افزایش اقدامات نظارتی و همکاری جدی دستگاه‌های مرتبط در مقابله با ورود غیرقانونی دارو است.

سازمان غذا و دارو با همکاری سایر نهادهای ذی‌ربط، ورود و توزیع غیرقانونی دارو را رصد و از زنجیره تأمین سالم داروهای حیاتی محافظت می‌کند هرچند گزارش‌های مربوط به توزیع غیرمجاز دارو در سامانه‌های نظارتی ثبت و به سرعت پیگیری می‌شود تا دسترسی بیماران به داروهای ایمن و دارای اصالت تضمین شود.

بازگشت تحریم‌ها با فعال‌سازی مکانیسم ماشه، بار دیگر فضای اقتصادی و سیاسی کشور را تحت‌الشعاع قرار داده و نگرانی‌ها درباره تبعات آن در بخش‌های مختلف از جمله حوزه دارو و درمان را افزایش داده است.

حوزه سلامت و به‌ویژه دارو از جمله بخش‌هایی است که هرگونه محدودیت در واردات مواد اولیه و موانع بانکی و مالی می‌تواند خود را در زندگی روزمره بیماران و نیازهای حیاتی آن‌ها نشان دهد. کارشناسان می‌گویند دارو، اگرچه طبق قوانین بین‌المللی نباید مشمول تحریم شود، اما واقعیت این است که فشارهای سیاسی و محدودیت‌های مالی، روند تأمین، واردات و حتی توزیع دارو در کشور را با چالش‌هایی روبه‌رو می‌کند.

از سوی دیگر، صنعت داروسازی کشور در چند سال اخیر، به دلیل تغییر نرخ ارز ترجیحی، با مشکلاتی مواجه شده که بسیاری از فعالان این صنعت را نسبت به آینده آن نگران می‌سازد.

با این حال، نگاه برخی مسئولان بر این باور استوار است که تحریم‌ها و مشکلات موجود، اگرچه آثار واقعی و ملموسی دارند، اما نمی‌توانند به‌طور کامل صنعت داروسازی ایران را متوقف کنند.