گروه بین الملل عصرقانون:
فواد ایزدی
ترامپ دیروز گفت: «گفت‌وگوها در جریان است. آنها می‌خواهند گفت‌وگو کنند و همچنان به گفت‌وگو ادامه می‌دهند. صادقانه بگویم، ما وقت داریم. این یک جنگ است، اما جنگی متعارف نیست.»
ترامپ در ماه‌های گذشته بارها گفته که ایران با او در حال گفت‌وگوست و خواهان ادامه مذاکرات است. چرا او اصرار دارد این ادعا را تقریباً هر روز تکرار کند؟
۱. می‌خواهد خود را مدیر صحنه و مهارکننده طرف مقابل نشان دهد؛ کسی که هم جنگ را هدایت می‌کند و هم مسیر رفتار ایران را در اختیار دارد.
۲. می‌خواهد القا کند که حتی پس از کشتن رهبر ایران نیز می‌تواند مقامات ایرانی را پای میز مذاکره نگه دارد و در چارچوب بده‌بستان‌های مذاکراتی، از آنان امتیاز بگیرد.
۳. می‌خواهد نشان دهد که طرف ایرانی، با وجود تمام تجربیات گذشته، همچنان در فضای مذاکره به سر می‌برد؛ بنابراین، در صورت حمله مجدد آمریکا، پاسخ ایران نیز احتمالاً به‌گونه‌ای تنظیم خواهد شد که راه برای مذاکرات پس از حمله همچنان باز بماند.
۴. می‌کوشد این تصور را ایجاد کند که هنوز امیدی به موفقیت مذاکرات وجود دارد و در نتیجه، بازار نباید خود را برای تشدید بحران و افزایش فزاینده قیمت نفت آماده کند.
۵. می‌خواهد نشان دهد که هنوز مقاماتی در جهان مایل‌اند با او مذاکره کنند و همچنان باور دارند که دولت آمریکا به تعهدات مذاکراتی خود پایبند خواهد ماند…
ازاین‌رو، عبارت «هم می‌جنگیم و هم مذاکره می‌کنیم» نه‌تنها نادرست، بلکه خطرناک است. معنای عملی چنین سیاستی آن است که برخی مقامات ایران اصرار دارند از تجربیات گذشته هیچ درسی نگیرند و حتی در میانه جنگ نیز امید خود را به مذاکره با طرفی حفظ کنند که بارها مذاکره را به پوششی برای فشار، فریب و حمله تبدیل کرده است.
سیاست صحیح را می‌توان در سخنان ۲۶ تیر سردار محسن رضایی خلاصه کرد:
«سیاستِ هم جنگ، هم مذاکره تمام شده است.»
تردد مکرر «میانجی‌های» آمریکا نیز بیش از آنکه نشانه اراده واشنگتن برای دستیابی به توافق باشد، ابزاری برای سنجش فضای تصمیم‌گیری در ایران است: آیا مقامات ایرانی همچنان در حال‌وهوای مذاکره‌اند؟ آیا هنوز به توافق با آمریکا امید دارند؟ و آیا در صورت حمله‌ای دیگر، پاسخ خود را با هدف باز نگه‌داشتن مسیر مذاکره محدود خواهند کرد؟
اگر ارزیابی واشنگتن این باشد که پاسخ این پرسش‌ها مثبت است، احتمال حمله مجدد نه‌تنها کاهش نخواهد یافت، بلکه افزایش خواهد یافت. زیرا آمریکا به این نتیجه می‌رسد که می‌تواند بار دیگر حمله کند، بدون آنکه با پاسخی مواجه شود که محاسبات راهبردی آن را به‌طور اساسی برهم بزند.
نظرات