بحرانهای اجتماعی همیشه پیش از آنکه به یک پرونده، آمار یا مداخله رسمی تبدیل شوند، در گوشهای از زندگی افراد و خانوادهها شکل میگیرند؛ جایی که گاهی یک اختلاف خانوادگی، خشونت، کودکآزاری، اعتیاد، بیپناهی یا فشارهای روحی و اجتماعی، مسیر زندگی انسانها را به نقطهای دشوار میکشاند. در چنین شرایطی، آنچه میتواند مانع عمیقتر شدن بحران و تبدیل یک آسیب به فاجعه شود، مداخله بهموقع، حمایت تخصصی و حضور نیروهایی است که در حساسترین لحظات، پناه و راهی برای عبور از بحران باشند.
اورژانس اجتماعی یکی از مهمترین ظرفیتهای نظام حمایتی کشور در مواجهه با آسیبهای اجتماعی است؛ مجموعهای که مأموریت آن تنها به پاسخگویی به تماسها یا رسیدگی به موارد ارجاعی محدود نمیشود، بلکه شناسایی موقعیتهای پرخطر، مداخله در بحران، حمایت از افراد آسیبدیده و تلاش برای بازگرداندن امنیت روانی و اجتماعی به افراد و خانوادهها را در بر میگیرد. اهمیت این خدمات زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم بسیاری از بحرانها در سکوت، پشت درهای بسته خانهها و در شرایطی رخ میدهند که افراد آسیبدیده توان، فرصت یا جرئت درخواست کمک ندارند.
در خط مقدم این مأموریت، کارشناسان اورژانس اجتماعی قرار دارند؛ نیروهایی که مواجهه با بحران، بخشی از زندگی حرفهای روزانه آنهاست و برخلاف بسیاری از مشاغل، فعالیتشان همواره در چارچوب ساعت و محیط اداری تعریف نمیشود. آنان در موقعیتهایی حاضر میشوند که با اضطراب، تنش، آسیبهای روحی، خشونت و گاه خطرات جدی همراه است و باید در کمترین زمان، با تکیه بر دانش تخصصی، تجربه، قدرت تصمیمگیری و مسئولیت انسانی، شرایط را مدیریت کنند؛ مأموریتی دشوار که علاوه بر توان حرفهای، ظرفیت روانی و روحیهای مقاوم میطلبد.
در این میان، اهمیت تقویت اورژانس اجتماعی تنها به افزایش امکانات و گسترش خدمات محدود نمیشود؛ حمایت از نیروی انسانی متخصص، توجه به فرسودگی شغلی، ارتقای دانش حرفهای، فراهم کردن زمینههای رفاهی و تقویت جایگاه کارشناسان در تصمیمگیریهای اجتماعی نیز از ضرورتهایی است که میتواند کیفیت مداخلات را تحت تأثیر قرار دهد. کارشناسانی که با درد، بحران و آسیب دیگران سروکار دارند، خود نیز نیازمند دیدهشدن، حمایت سازمانی و برخورداری از شرایطی هستند که توان و انگیزه آنان را برای ادامه این مسیر دشوار حفظ کند.
در همین راستا، مراسم تجلیل از کارشناسان و تلاشگران اورژانس اجتماعی سراسر استان مرکزی که با حضور مدیران استانی و شهرستانی، مسئولان دستگاههای اجرایی و کارشناسان این حوزه در شهرستان ساوه برگزار شد، فرصتی برای قدردانی از تلاش کسانی بود که در مواجهه با بحرانهای اجتماعی، مسئولیت حمایت از افراد آسیبدیده را برعهده دارند؛ آیینی که فراتر از تقدیر و تشکر، میتواند یادآور اهمیت مأموریت اورژانس اجتماعی، ضرورت تقویت خدمات حمایتی و توجه به انسانهایی باشد که در دشوارترین لحظات زندگی دیگران، برای بازگرداندن آرامش، امنیت و امید تلاش میکنند.

تجلیل از کارشناسانی که در بحرانها کنار مردم میمانند
مراسم تجلیل از کارشناسان و تلاشگران اورژانس اجتماعی سراسر استان مرکزی با حضور الهدادی، مدیرکل بهزیستی استان مرکزی، علیمددی، رئیس اداره فوریتهای اجتماعی، بازتوانی و پیشگیری از اعتیاد، حسینی، فرماندار شهرستان ساوه، حامدیخواه، شهردار ساوه، رئیس اداره آموزش و پرورش شهرستان ساوه، رئیس بهزیستی شهرستان ساوه و کارشناسان اورژانس اجتماعی سراسر استان برگزار شد.
در این مراسم، کارشناسان و تلاشگران اورژانس اجتماعی استان مرکزی که در موقعیتهای دشوار و پرمخاطره، مسئولیت مداخله در بحرانهای اجتماعی، حمایت از افراد آسیبدیده و رسیدگی به شرایط پیچیده خانوادگی را برعهده دارند، مورد تجلیل قرار گرفتند و تلاشهای تخصصی، مسئولانه و انساندوستانه آنان در مسیر کاهش آسیبهای اجتماعی و حمایت از اقشار آسیبپذیر ارج نهاده شد.
مداخله بهموقع؛ فرصتی برای نجات خانوادهها از بحران
سیدمهدی حسینی، فرماندار شهرستان ساوه، در آیین تجلیل از کارکنان اورژانس اجتماعی و مددکاران اجتماعی این شهرستان با اشاره به نقش محوری مددکاران اجتماعی در مدیریت بحرانهای خانوادگی، پیشگیری از آسیبها و حمایت از افراد در معرض خطر گفت: مددکاران اجتماعی و کارکنان اورژانس اجتماعی در شرایط پیچیده و پرتنش جامعه نقش مهمی برعهده دارند و مداخلات تخصصی آنان میتواند از گسترش بسیاری از آسیبهای اجتماعی جلوگیری کند.
وی با اشاره به اهمیت حضور بهموقع نیروهای متخصص در بحرانهای خانوادگی افزود: گاهی یک مداخله بهموقع و تخصصی از سوی مددکار اجتماعی میتواند یک خانواده را از بحرانی جدی نجات دهد و مانع شکلگیری حوادث تلخ و جبرانناپذیر شود؛ بنابراین حضور این نیروهای متخصص در کنار خانوادهها و افراد آسیبپذیر ضرورتی انکارناپذیر است.
فرماندار ساوه با اشاره به ضرورت شناساندن بیشتر خدمات اورژانس اجتماعی به مردم تصریح کرد: شماره ۱۲۳ باید همانند سایر شمارههای امدادی در ذهن و فرهنگ عمومی جامعه نهادینه شود تا مردم در زمان مواجهه با بحرانهای اجتماعی و خانوادگی بتوانند بهموقع از خدمات این مجموعه بهرهمند شوند و برای دریافت حمایتهای تخصصی، بدون تأخیر با اورژانس اجتماعی تماس بگیرند.
حسینی با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر افکار و رفتار نوجوانان و جوانان خاطرنشان کرد: آموزش مهارتهای زندگی، افزایش تابآوری و آشنایی نسل جوان با شیوه صحیح مواجهه با شکستها و مشکلات، از ضرورتهای امروز جامعه است و مددکاران اجتماعی میتوانند با حضور در مدارس، خانوادهها و مراکز آموزشی نقش مؤثری در این زمینه داشته باشند و زمینه آگاهیبخشی و توانمندسازی نوجوانان و جوانان را فراهم کنند.
وی تقویت بنیان خانواده را از دیگر ضرورتهای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی دانست و بیان کرد: بسیاری از اختلافات خانوادگی با آموزش مهارت گفتوگو، تقویت درک متقابل و بهرهگیری از خدمات تخصصی مددکاری و مشاوره قابل مدیریت است و باید از ظرفیت این نیروها برای پیشگیری از گسترش آسیبهای اجتماعی استفاده کرد.
فرماندار ساوه با اشاره به ضرورت توسعه زیرساختهای حمایتی در این شهرستان اظهار کرد: ایجاد خانه امن با همکاری بهزیستی، شهرداری و سایر دستگاههای مسئول باید مورد پیگیری قرار گیرد تا شرایطی فراهم شود که کودکان و افراد در معرض آسیب در دورههای بحرانی زندگی از محیطی امن و حمایتهای تخصصی برخوردار شوند و امکان بازگشت سالم آنان به چرخه زندگی اجتماعی فراهم شود.
حسینی ضمن تبریک و قدردانی از کارکنان اورژانس اجتماعی و مددکاران اجتماعی شهرستان ساوه، تلاشهای آنان را ارزشمند دانست و ادامه داد: حمایت و همراهی دستگاههای اجرایی برای ارتقای خدمات اجتماعی، تقویت ظرفیتهای حمایتی و کاهش آسیبهای اجتماعی شهرستان یکی از خواسته های جدی است.

اورژانس اجتماعی؛ مرز میان آرامش و بحران
اعظم علیمددی، رئیس اداره فوریتهای اجتماعی بهزیستی استان مرکزی نیز در آیین تجلیل از کارشناسان و تلاشگران اورژانس اجتماعی با اشاره به جایگاه کارکنان این مجموعه در حمایت از افراد آسیبدیده و مداخله در بحرانهای اجتماعی گفت: کارکنان اورژانس اجتماعی مرز میان آرامش و بحران هستند و در شرایطی که افراد با دشوارترین موقعیتهای زندگی مواجه میشوند، برای حمایت، مداخله و بازگرداندن آرامش و امید در کنار آنان قرار میگیرند.
وی با بیان اینکه فعالیت در اورژانس اجتماعی صرفاً یک وظیفه اداری نیست، بلکه مسئولیتی انسانی و اجتماعی است، افزود: همکاران این مجموعه در سختترین لحظات زندگی افراد و خانوادهها حضور پیدا میکنند و با تکیه بر تخصص، تعهد و روحیه انساندوستانه، برای عبور افراد از شرایط بحرانی و بازگشت آرامش به زندگی آنان تلاش میکنند.
رئیس اداره فوریتهای اجتماعی بهزیستی استان مرکزی با اشاره به گستره خدمات اورژانس اجتماعی اظهار کرد: پاسخگویی به تماسهای خط ۱۲۳، حضور در صحنه، مداخله در بحرانهای خانوادگی، حمایت از کودکان، زنان و سالمندان در معرض آسیب و پیگیری مستمر مسائل اجتماعی، بخشی از خدمات این مجموعه است که در موقعیتهای حساس زندگی افراد و خانوادهها ارائه میشود و میتواند نقش مؤثری در کاهش آسیبها و جلوگیری از تشدید بحرانها داشته باشد.
علیمددی با اشاره به فشارهای روانی و دشواریهای فعالیت در اورژانس اجتماعی بیان کرد: شیفتهای کاری سخت، مواجهه با موقعیتهای بحرانی و حضور در صحنههای دشوار، بخشی از واقعیت کاری این همکاران است؛ با وجود تمام این شرایط، کارکنان اورژانس اجتماعی با تکیه بر تخصص، صبر، تعهد و روحیه انساندوستانه مسئولیت خطیر خود را انجام میدهند و برای حمایت از افرادی که در شرایط دشوار قرار دارند، از هیچ تلاشی دریغ نمیکنند.
وی با قدردانی از تلاشهای تمامی کارکنان اورژانس اجتماعی، خواستار دیدهشدن زحمات این نیروها، بهبود شرایط کاری، افزایش حمایتهای سازمانی و فراهمکردن زمینههای مناسب برای انجام بهتر مأموریتهای تخصصی آنان شد و بیان کرد: تلاشهای کارکنان این مجموعه باید مورد توجه قرار گیرد و شرایطی فراهم شود تا بتوانند با امکانات، حمایت و ظرفیت بیشتر، وظایف خود را در حوزه مداخله در بحران و حمایت اجتماعی به بهترین شکل انجام دهند.

خودمراقبتی؛ ضرورتی برای تداوم اثربخش خدمات اورژانس اجتماعی
سمیه ناصریزاده، رئیس اورژانس اجتماعی ۱۲۳ شهرستان خمین و سخنران علمی برنامه تجلیل از تلاشگران اورژانس اجتماعی، با اشاره به ضرورت توجه به سلامت جسمی و روانی کارشناسان این حوزه گفت: خودمراقبتی یکی از ارکان اساسی ارائه خدمات پایدار و اثربخش در اورژانس اجتماعی است و توجه به سلامت جسم و روان متخصصان این حوزه میتواند از فرسودگی شغلی جلوگیری کند و زمینه استمرار فعالیت حرفهای آنان را فراهم سازد.
وی با بیان اینکه کارکنان اورژانس اجتماعی تنها با سختی کار مواجه نیستند، بلکه هر روز با رنجها و آسیبهای انسانی روبهرو میشوند، اضافه کرد: مواجهه مستمر با پروندههای کودکآزاری، همسرآزاری، خشونت علیه زنان، آزار سالمندان و افراد دارای معلولیت میتواند زمینهساز بروز ترومای ثانویه و آسیبهای روانی در کارشناسان شود و آثار این شرایط در سلامت و عملکرد حرفهای آنان نمایان شود.
ناصریزاده با اشاره به ماندگاری آثار پروندههای دشوار پس از پایان ساعات کاری خاطرنشان کرد: گاهی پروندههای پیچیده و تجربه مواجهه با آسیبهای انسانی پس از پایان کار نیز در ذهن کارکنان باقی میماند و به شکل اضطراب، تحریکپذیری، خستگی روانی و فرسودگی جسمی بروز پیدا میکند؛ بنابراین افرادی که مسئولیت مراقبت از دیگران را برعهده دارند، خود نیز باید مراقبت از سلامتشان را جدی بگیرند.
وی خودمراقبتی را در سه محور جسمی، حرفهای و فردی تشریح کرد و افزود: تغذیه مناسب، خواب کافی، استراحت و فعالیت بدنی از مؤلفههای مهم مراقبت از سلامت جسمی هستند و در کنار ارتقای دانش تخصصی، افزایش مهارتهای حرفهای و بهرهگیری از آموزشهای مستمر میتوانند نقش مؤثری در کاهش فشارهای شغلی و افزایش توان کارکنان برای مواجهه با موقعیتهای دشوار داشته باشند.
رئیس اورژانس اجتماعی ۱۲۳ شهرستان خمین با اشاره به اهمیت مراقبتهای فردی در حفظ سلامت روان بیان کرد: اختصاص زمان به تفریح، ورزش، پیادهروی، فعالیتهای نشاطآور و ارتباطات اجتماعی از راهکارهایی است که میتواند به حفظ سلامت روان، کاهش فشارهای ناشی از کار و پیشگیری از فرسودگی شغلی کمک کند و زمینه بازیابی انرژی جسمی و روانی کارشناسان را فراهم سازد.
ناصریزاده با قدردانی از برگزارکنندگان مراسم و تلاشهای کارکنان اورژانس اجتماعی، بر اهمیت اجرای برنامههای فرهنگی و تفریحی برای ایجاد نشاط، تقویت روحیه همکاران و تجدید قوای جسمی و روانی آنان تأکید کرد و ادامه داد: این برنامهها از ضرورتهای حمایت از نیروهای فعال در حوزه آسیبهای اجتماعی به شمار می رود.
مراقبت از مراقبان؛ حلقه فراموششده حمایت اجتماعی
اورژانس اجتماعی در مواجهه با آسیبها، مأموریتی دارد که نتیجه آن همیشه در آمار و گزارشهای روزانه قابل مشاهده نیست؛ گاهی یک مداخله بهموقع مانع وقوع حادثهای تلخ میشود، گاهی حضور یک مددکار به فردی که در بنبست زندگی گرفتار شده فرصت دوباره میدهد و گاهی حمایت تخصصی، خانوادهای را از فروپاشی و آسیبهای عمیقتر دور میکند. ارزش این خدمات را باید در زندگیهایی جستوجو کرد که با حمایت و مداخله درست، امکان عبور از بحران و بازگشت به مسیر عادی زندگی را پیدا میکنند.
با این حال، پشت هر مداخله موفق، نیروی انسانی قرار دارد که بار سنگین مواجهه با رنج دیگران را به دوش میکشد؛ کارشناسانی که در موقعیتهای پرتنش تصمیم میگیرند، با روایتهای تلخ و شرایط پیچیده انسانی روبهرو میشوند و گاه آثار این مواجهه را پس از پایان مأموریت نیز با خود حمل میکنند. توجه به این واقعیت، ضرورت حمایت از کارکنان اورژانس اجتماعی را از یک موضوع رفاهی به مسئلهای مرتبط با کیفیت، استمرار و اثربخشی خدمات اجتماعی تبدیل میکند.
تقویت اورژانس اجتماعی نیز تنها با توسعه امکانات یا افزایش دامنه خدمات محقق نمیشود، بلکه نیازمند حمایت از نیروهای متخصص، فراهمکردن شرایط کاری مناسب، دسترسی به مراقبتهای روانشناختی، آموزش مستمر و توجه به سلامت جسمی و روانی کارکنان است. نیرویی که مسئولیت بازگرداندن امنیت و آرامش را به افراد آسیبدیده برعهده دارد، خود نیز باید از امنیت شغلی، آرامش روانی و حمایت سازمانی برخوردار باشد؛ چراکه فرسودگی این نیروها میتواند توان مداخله و کیفیت خدمات حمایتی را تحت تأثیر قرار دهد.

تجلیل از تلاشگران اورژانس اجتماعی در ساوه، در حقیقت یادآوری ارزش مأموریتی است که شاید بسیاری از لحظات موفق آن هرگز در قاب خبرها قرار نگیرد؛ مداخلاتی که مانع وقوع یک حادثه میشوند، حمایتهایی که فردی را از شرایط ناامن بیرون میآورند و حضورهایی که به خانوادهای گرفتار، فرصت دوبارهای برای ادامه زندگی میبخشند. ارزش این تلاشها نه فقط در آنچه انجام میشود، بلکه در بحرانهایی است که با حضور بهموقع و تخصصی این نیروها فرصت تبدیلشدن به اتفاقات تلخ را پیدا نمیکنند؛ و شاید مهمترین پیام این مراسم همین باشد که برای نجات و حمایت از دیگران، باید مراقب و حامی کسانی نیز بود که در خط مقدم آسیبهای اجتماعی ایستادهاند.
https://asrghanoon.ir/?p=161862
اورژانس اجتماعی یکی از مهمترین ظرفیتهای نظام حمایتی کشور در مواجهه با آسیبهای اجتماعی است.




نظرات