چرا دیدار ترامپ-نتانیاهو انجام نشده است؟

گروه بین الملل عصرقانون:

چند روز پس از امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا و شکل‌گیری مجموعه‌ای از اختلافات رسانه‌ای میان برخی مقامات آمریکایی و اسرائیلی، دفتر نخست‌وزیری اسرائیل طی بیانیه ای اعلام کرد بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ، طی تماسی تلفنی توافق کردند که در آینده‌ای نزدیک، در آمریکا با یکدیگر دیدار کنند. تحولات پیرامون این دیدار احتمالی اکنون ابعاد جدیدی یافته است.

 پس از مرگ لیندسی گراهام، اعلام شد نتانیاهو  با سفر به ایالت کارولینای جنوبی جهت شرکت در مراسم خاکسپاری این سناتور آمریکایی، در حاشیه این مراسم با ترامپ دیدار خواهد کرد. دستیاران نتانیاهو در چند روز بعد به خبرنگاران گفتند که او قصد دارد به آمریکا سفر کند و روز دوشنبه با ترامپ دیدار کند. صبح پنج‌شنبه، دفتر نتانیاهو اعلام کرد که سفر برنامه‌ریزی‌شده به دلیل به تعویق افتادن مراسم خاکسپاری گراهام لغو شده است. مقامات آمریکایی اما اصل دیدار را هنوز تایید نکرده‌اند و حتی گفته شده نتانیاهو پاسخ مثبتی دریافت نکرده است.

مطابق آخرین نظرسنجی‌ها، ۸۶ درصد از ساکنان اراضی اشغالی با تفاهم ایران و آمریکا مخالفت کرده و آن را در تضاد با منافع رژیم صهیونیستی ارزیابی کردند. همچنین ۶۳ درصد نیز معتقد بودند که پایان جنگ با ایران در شرایط فعلی با منافع اسرائیل سازگار نبوده و یک پیروزی مهم برای ایران به شمار می‌رود. این نظرسنجی‌ها کاهش بی‌سابقه محبوبیت نتانیاهو و ترامپ نزد افکار عمومی اسرائیل را نشان می‌دهد. این مسئله باعث شده زمانبندی سیاسی نتانیاهو و ترامپ برای حمله به ایران در تضاد با یکدیگر قرار گیرد. گر چه خود ترامپ اکنون تفاهم‌نامه را پایان یافته اعلام کرد اما به نظر می‌رسد این تضاد زمانبندی سیاسی اختلافاتی را میان آنها بوجود آورده است.

از سویی دیگر این گمانه‌زنی وجود دارد که تصمیم به لغو سفر ممکن است ناشی از ارزیابی نتانیاهو مبنی بر این باشد که با تشدید حملات آمریکا، ایران ممکن است با حمله به اسرائیل تلافی کند و بنابراین نتانیاهو می‌خواهد در اسرائیل حضور داشته باشد.

همزمان با نشست ناتو در آنکارا و اعلام خبرهایی مبنی بر قصد ترامپ برای فروش جنگنده‌های اف-۳۵ به ترکیه نتانیاهو اظهارنظرهایی انتقادآمیز درباره این موضوع کرد. در واقع او در مصاحبه‌های با فاکس نیوز و سی ان ان، تلاش کرده تا با تاثیرگذاری بر ترامپ، در روند مذاکرات میان مقامات ترکیه و آمریکا اخلال ایجاد کند.  اکنون گفته می‌شود انتقادات نتانیاهو یکی از دلایل عدم موافقت ترامپ با دیدار با او بوده است.

با این وجود به نظر می‌رسد ترامپ تلاش دارد با اهداف انتخاباتی فاصله‌ای میان خود و نتانیاهو ایجاد کند. نتانیاهو اکنون در واشنگتن هم در میان دموکرات‌ها و هم در میان حلقه نزدیک ترامپ و پایگاه طرفداران ماگا به شدت نامحبوب است. مقامات متعدد آمریکایی، از جمله جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، نتانیاهو را متهم کرده‌اند که پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه‌ای درباره جنگ با ایران مطرح کرده که به نتیجه نرسیده است.

آنچه که اکنون مشخص است، اختلافات جزئی ترامپ و نتانیاهو در برخی پرونده‌ها (نظیر تفاهم با ایران و برنامه مرحله بعدی جنگ و فروش جنگنده به ترکیه) و نیز منافع متضاد آن‌ها درباره زمانبندی‌های سیاسی سبب شده است تا فاصله‌ای میان آنها نمایش داده شود. البته این به معنای عدم دیدار طی روزهای آتی نخواهد بود و احتمالاْ با برنامه‌ریزی دو طرف برای رعایت ملاحظات بهره‌برداری سیاسی دیر یا زود انجام خواهد شد. با این وجود چنین اختلافاتی هرگز نباید به شکاف آمریکا و اسرائیل در جنگ با ایران تفسیر شود چه این که چنین تفسیری و حساب باز کردن روی آن طی سال‌های اخیر شاید یکی از عوامل مهم غافلگیری‌های پیاپی بوده است.