موجی از شایعات نگران‌کننده درباره مدارس با هدف تعطیلی آموزش حضوری در حال انتشار است.
مدرسه فقط محل حضور دانش‌آموزان در کلاس درس نیست بلکه بخش مهمی از زندگی روزمره آنها، ارتباطات اجتماعی و روند یادگیری‌شان در همین محیط شکل می‌گیرد. به همین دلیل هر خبری درباره تعطیلی مدارس، تهدید امنیت دانش‌آموزان یا تغییر شیوه آموزش مستقیماً با نگرانی خانواده‌ها گره می‌خورد و همین موضوع می‌تواند در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی بستری برای انتشار شایعات و سواستفاده جریان‌های دشمن باشد.
در روزهای اخیر هم‌زمان با فعالیت حضوری مدارس در کشور خبرها و ادعاهایی درباره استعفای معلمان، غیرحضوری شدن آموزش و حتی الزام دانش‌آموزان به همراه داشتن پلاک شناسایی منتشر شده است و هر کدام از این اخبار نادرست تلاش می‌کند تا جریان آموزش حضوری را به ورطه تعطیلی ببرد.
در چنین شرایطی مسئله فقط انتشار یک خبر نادرست نیست بلکه تکرار و بازنشر ادعاهای تأییدنشده می‌تواند نگرانی والدین را افزایش دهد، اعتماد آنان به تصمیم‌های آموزشی را تضعیف کند و زمینه را برای دور شدن دانش‌آموزان از آموزش حضوری فراهم سازد.
افکار عمومی هنوز حوادث مربوط به مسمومیت دانش‌آموزان در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ و موج گسترده نگرانی‌هایی را که در پی آن شکل گرفت به یاد دارد، روزهایی که خبرهای نادرست پی‌درپی درباره وضعیت مدارس، نگرانی خانواده‌ها را افزایش می‌داد و مدارس را به تعطیلی می‌کشاند.
از ادعای استعفای معلمان تا شایعه پلاک‌دار شدن دانش‌آموزان
یکی از ادعاهایی که در روزهای اخیر در فضای مجازی بازتاب پیدا کرد، موج استعفای معلمان بود و برخی افراد با انتشار فیلم‌هایی از استعفای خود از آموزش و پرورش و شکل گیری موج استعفای معلمان خبر می‌دادند.
علی فرهادی سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش در گفت‌وگو با تسنیم، خبر موج استعفای معلمان را شایعه دانست و تأکید کرد که این ادعا صحت ندارد و عده‌ای به دنبال تعطیلی آموزش حضوری هستند.
انتشار چنین ادعاهایی، بدون ارائه اطلاعات قابل بررسی درباره تعداد افراد، مدارس مربوطه و مستندات ادعای استعفا، می‌تواند تصویری غیرواقعی از وضعیت عمومی مدارس ایجاد کند. طبیعی است که خانواده‌ها با شنیدن خبر استعفای گسترده معلمان، درباره کیفیت آموزش و آینده تحصیلی فرزندان خود نگران شوند اما میان انتشار یک ادعا در شبکه‌های اجتماعی و اثبات صحت آن تفاوت اساسی وجود دارد.
موضوع دیگری که نگرانی‌هایی را به دنبال داشت، ادعای الزام دانش‌آموزان به استفاده از پلاک حاوی مشخصات هویتی برای شناسایی در شرایط جنگ بود. خبری که به‌سرعت در فضای مجازی بازتاب پیدا کرد و می‌توانست این تصور را ایجاد کند که مدارس برای وقوع حادثه‌ای قریب‌الوقوع آماده می‌شوند.
علیرضا کاظمی وزیر آموزش‌وپرورش نوزدهم مهرماه این ادعا را که دانش‌آموزان ملزم به حضور در کلاس با پلاک شناسایی شده‌اند، رد کرد و این موضوع را نمونه‌ای از شایعه‌سازی در فضای رسانه‌ای توصیف کرد و گفت: وزارت آموزش‌وپرورش با اتخاذ تصمیم‌های متناسب با شرایط هر منطقه، اجازه نخواهد داد ارتباط دانش‌آموزان با مدرسه و جریان یادگیری قطع شود.
کاظمی همچنین از تدوین و ابلاغ دستورالعمل استمرار جریان آموزش خبر داد و بر ضرورت اتخاذ تصمیم‌های منطقه‌ای، موردی و کوتاه‌مدت برای مدیریت وضعیت مدارس تأکید کرد، تصمیم‌هایی که می‌تواند متناسب با شرایط هر منطقه، شامل تغییر موقت شیوه برگزاری کلاس‌ها باشد.
هدف قرار گرفتن امنیت روانی خانواده‌ها با بازنشر اخبار نگران‌کننده
در موضوع آموزش، نگرانی خانواده‌ها امری طبیعی و قابل احترام است اما همین دغدغه مهم می‌تواند در صورت انتشار اخبار تأییدنشده به ابزاری برای ایجاد هراس و بی‌اعتمادی تبدیل شود.
در فضای رسانه‌ای به‌ویژه در شرایط حساس برخی جریان‌ها و رسانه‌های معاند می‌توانند با برجسته‌سازی گزینشی حوادث، تکرار ادعاهای تأییدنشده و انتشار روایت‌های نگران‌کننده، افکار عمومی را به سمت تصویری بحرانی از وضعیت مدارس ببرند اگر چنین روایت‌هایی بدون بررسی بازنشر شوند، نتیجه آن ممکن است فراتر از نگرانی لحظه‌ای باشد و بر تصمیم خانواده‌ها درباره حضور فرزندانشان در مدرسه اثر بگذارد.
تجربه تعطیلی مدارس در دوران کرونا؛ آموزش غیرحضوری بدون هزینه نیست
رضوان حکیم‌زاده معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش در گفت‌وگو با تسنیم با اشاره به شکلگیری برخی تلاش‌ها برای مختل کردن روند آموزش حضوری در مدارس کشور و ضرورت هوشیاری خانواده‌ها در برابر این اخبار نادرست و شایعات، گفت: ایران در دوران همه‌گیری کرونا از جمله کشورهایی بود که مدارس آن برای مدت طولانی تعطیل ماند و در مقاطعی که قرار بود مدارس دوباره بازگشایی شوند رسانه‌های معاند بلافاصله نگرانی‌هایی درباره حضور دانش‌آموزان در مدرسه مطرح می‌کردند و اکنون آثار تعطیلی‌های طولانی‌مدت در افت یادگیری دانش‌آموزان قابل مشاهده است.
این اظهارات بار دیگر توجه‌ها را به پیامدهای تعطیلی طولانی‌مدت مدارس جلب می‌کند. آموزش مجازی در شرایط اضطراری می‌تواند راهی برای استمرار آموزش باشد، اما جایگزینی کامل برای همه کارکردهای مدرسه نیست به‌ویژه برای دانش‌آموزانی که به ابزارهای دیجیتال، اینترنت مناسب یا محیط آرام برای یادگیری دسترسی کافی ندارند.
مدرسه علاوه بر آموزش درسی، بستری برای تعامل با معلم و همسالان، شناسایی مشکلات یادگیری و دریافت حمایت‌های آموزشی و تربیتی است. محروم شدن طولانی‌مدت از این فضا می‌تواند آسیب‌های بیشتری را متوجه دانش‌آموزان کم‌برخوردار کند و در بسیاری از موارد امکان جبران کمبودهای آموزشی را در خانه ندارند.
خانواده‌ها باید بدانند در صورت حساس شدن شرایط، مسئولان درباره تعطیلی مدارس یا تغییر شیوه آموزش تصمیم خواهند گرفت و اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌های رسمی انجام می‌شود.
نظرات