ارز اختصاص یافت اما خودرو با قیمت بالاتر و کیفیت پایین‌تر به مردم رسید

به گزارش گروه اقتصادی عصر قانون:  مجتبی یوسفی، عضو کمیسیون عمران مجلس در برنامه میز اقتصاد با انتقاد شدید از سیاست‌های کنونی تعرفه واردات خودرو و نحوه مدیریت منابع ارزی در این صنعت، نسبت به پیامدهای منفی یکسان‌سازی تعرفه‌ها هشدار داد.

وی با اشاره به اختصاص ۳۰ میلیارد دلار ارز به حوزه خودرو طی پنج سال گذشته، تأکید کرد: این حمایت‌های کلان، نه تنها مشکلات اساسی این بخش را برطرف نکرده، بلکه منجر به ورود خودروهایی با قیمت بالاتر، کیفیت پایین‌تر و مصرف سوخت بیشتر به بازار شده است. به همین منظور خواستار ورود جدی دستگاه‌های نظارتی و قوه قضاییه برای بررسی شفاف نحوه عملکرد شرکت‌های دریافت‌کننده ارز هستیم.

این عضو کمیسیون عمران مجلس، گفت:در حال حاضر تعرفه واردات یک خودروی لوکس مانند لندکروز با موتور ۳۵۰۰ سی‌سی حدود ۱۴۰ درصد است که البته درباره همین میزان تعرفه نیز حرف داریم و معتقدیم این تعرفه بالاست.

وی در ادامه با مقایسه این رقم، از تفاوت فاحش تعرفه‌ها میان خودروهای مختلف سخن گفت و افزود: در مقابل، تعرفه واردات خودروهای هیبریدی و اقتصادی نظیر تویوتا کرولا و النترا حدود ۱۵ درصد و تعرفه خودروهای برقی حدود ۴ درصد است. اما با یکسان‌سازی تعرفه‌ها، تمامی این خودروها مشمول تعرفه ۱۰۰ درصدی خواهند شد.

یوسفی با اشاره به تذکر قبلی خود در مجلس، هشدار داد که نباید خودروهای اقتصادی، مانند کرولای ۲۰ هزار دلاری که پس از بررسی کمیته ارزش‌گذاری، ارزش آن به ۱۴ هزار دلار کاهش یافته است، با افزایش مجدد تعرفه گران‌تر شوند.

وی افزود: این روند باعث می‌شود خودروسازان داخلی و مونتاژکاران نیز به بهانه آن، قیمت محصولات خود را افزایش دهند که در نهایت منجر به افزایش بی‌دلیل قیمت خودروهای زیر پای مردم مانند پراید و پژوپارس و حتی بالا رفتن هزینه نگهداری و قطعات آن‌ها (مانند حلقه لاستیک با قیمت ۱۰ میلیون تومان) خواهد شد.

*شکاف میان حمایت‌های ارزی و واقعیت‌های بازار

یوسفی با انتقاد از عدم بهبود وضعیت صنعت علی‌رغم تزریق منابع مالی، گفت: طی پنج سال گذشته حدود ۳۰ میلیارد دلار به حوزه صنعت خودرو اختصاص یافته است، اما همچنان مشکلات اساسی این بخش برطرف نشده است.

وی با اشاره به بحران در حوزه خودروهای تجاری، از نیاز مبرم ناوگان اتوبوس و کشنده به نوسازی سخن گفت و اعلام کرد: حدود ۱۱۰ هزار کامیون فرسوده در کشور که نیاز به نوسازی دارند. مصرف روزانه آنها حدود ۶۶ میلیون لیتر گازوئیل در بخش‌های درون‌شهری و برون‌شهری. البته قیمت یک دستگاه کامیون با کیفیت پایین (بین ۲۰ تا ۲۵ میلیارد تومان ) و قیمت یک دستگاه اتوبوس (بین ۳۵ تا ۴۰ میلیارد تومان )است.

وی با بیان اینکه حدود ۲۶ هزار دستگاه مینی‌بوس نیازمند نوسازی هستند، تأکید کرد: با توجه به قیمت‌های بالای خودروهای جدید، امکان نوسازی ناوگان برای بسیاری از مالکان وجود ندارد. به نوعی تا زمانی که مشکل نوسازی ناوگان و تأمین خودروهای مناسب حل نشود، نمی‌توان انتظار داشت اهداف مربوط به کاهش مصرف سوخت و اجرای ماده ۴۷ محقق شود. نمی‌توان از یک طرف ناوگان فرسوده را رها کرد و از سوی دیگر با افزایش قیمت گازوئیل و بنزین، به دنبال مدیریت مصرف بود.

*ابهام در ارزش‌گذاری خودروهای وارداتی و مونتاژی

یوسفی به انتقاد از شیوه تعیین ارزش خودروها توسط کمیته ارزش‌گذاری (شامل وزارت صمت، گمرک و دستگاه‌های مرتبط) پرداخت. وی با ذکر نمونه‌ای از خودروی RX گفت: بر اساس اظهار مدیران خودرو، پیش از بهمن‌ماه ۱۴۰۴، ارزش این خودرو ۲۳۷ هزار یوان اعلام شده بود، اما پس از بررسی و اصلاحات کمیته ارزش‌گذاری گمرک، این رقم به ۱۳۶ هزار یوان کاهش یافت.

وی تأکید کرد : یکی از دلایل اصلی گرانی خودروهای مونتاژی و حتی خودروهای داخلی مانند «دنا»، همین شیوه قیمت‌گذاری است. در همین زمینه خواستار شفاف‌سازی این اختلاف ارزش برای مردم هستیم، چرا که این موضوع مستقیماً بر قیمت نهایی پرداختی مصرف‌کننده اثر می‌گذارد.

*درخواست ورود قوه قضاییه برای بررسی تخصیص میلیاردها دلار ارز

در پایان، مجتبی یوسفی بر ضرورت بررسی عملکرد شرکت‌های دریافت‌کننده ارز تأکید کرد و از دستگاه‌های نظارتی، دادستان و قوه قضاییه خواست تا وارد این حوزه شوند. وی با اشاره به تهدید شدن خود از سوی یکی از مالکان خودروهای مونتاژی، گفت: «من از این موضوع استقبال می‌کنم و حاضرم در دستگاه قضایی حاضر شوم.»

این عضو کمیسیون عمران مجلس، افزود: باید مشخص شود این ۳۰ میلیارد دلاری که طی پنج سال به حوزه خودرو اختصاص یافته یا حدود ۱۰.۵ میلیارد دلاری که به مونتاژکاران خودروهای سواری داده شده، چگونه هزینه شده است.

یوسفی تاکید کرد: چند نمونه دیگر نیز در این زمینه وجود دارد و لازم است دستگاه‌های نظارتی و مدعی‌العموم به موضوع ورود کنند و اطلاعات مربوط به میزان ارز دریافتی شرکت‌ها و نحوه عملکرد آنها به صورت شفاف در اختیار مردم قرار گیرد.

وی با اشاره به برخی شرکت‌های خودروساز و مونتاژکار گفت: بر اساس ارقامی که مطرح شده، مدیران خودرو حدود ۶ میلیارد دلار ارز دریافت کرده است؛ همچنین کرمان موتور طی پنج سال حدود ۲.۸ میلیارد دلار ارز گرفته و بهمن موتور نیز حدود ۱.۸ میلیارد دلار ارز دریافت کرده است.

یوسفی با انتقاد نهایی از خروجی این روند گفت: ما ارز را اختصاص دادیم، اما در مقابل، خودروهایی با قیمت بالاتر، مصرف سوخت بیشتر، آلودگی بیشتر و کیفیت پایین‌تر به مردم تحویل گرفته‌ایم. لازم است دستگاه‌های نظارتی درباره میزان ارز تخصصی، قیمت تمام‌شده، کیفیت محصولات و قیمت نهایی خودرو برای مردم شفاف‌سازی کنند.