گروه بین الملل عصرقانون:
اجلاس سران APEC در چین، تنها یک گردهمایی ساده نیست؛ بلکه یکی از مهمترین بسترهای همکاری اقتصادی در جهان است که هدف آن تسهیل تجارت، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی در منطقه آسیا-اقیانوسیه است. در حالی که جهان در حال گذار از یک نظم قدیمی به سوی یک نظم چندقطبی است، نشستهای حاشیه این اجلاس، جایی است که تصمیمات بزرگ درباره روابط سه جانبه قدرتهای بزرگ جهان گرفته میشود.
APEC چیست و چه فلسفهای دارد؟
سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (APEC) که از سال ۱۹۸۹ فعال است، با هدف ایجاد «تجارت آزاد و کاهش موانع اقتصادی» میان کشورهای منطقه شکل گرفت. فلسفه اصلی این سازمان، ترویج همکاریهای اقتصادی به جای تقابلهای نظامی است. اعضای این سازمان شامل قدرتهای بزرگی چون *چین، آمریکا، ژاپن، روسیه، کانادا و استرالیا است. این سازمان در واقع یکی از مهمترین بلوکهای اقتصادی جهان است که بخش بزرگی از تولید ناخالص داخلی (GDP) جهان را در اختیار دارد.
چرا ایران در این نشست حضور ندارد؟ (تحلیل چرایی غیبت)
پرسش اصلی که باعث کنجکاوی بسیاری شده، این است: «اگر ایران در این منطقه قرار دارد، چرا رئیسجمهور ایران در این نشست در چین حضور ندارد؟»
پاسخ به این پرسش را میتوان در دو لایه بررسی کرد:
۱. ماهیت عضویت و قوانین سازمان:برخلاف برخی سازمانها، عضویت در APEC یک فرآیند بسیار پیچیده و دارای معیارهای خاص است. این سازمان بر پایه «باز بودن اقتصاد» و «تعهد به تجارت آزاد» بنا شده است. برای ورود به این سازمان، کشورها باید فرآیندهای بررسی اقتصادی و ساختاری طولانی را طی کنند. ایران تاکنون در مسیرهای مختلفی برای همکاری با این بلوک تلاش کرده، اما هنوز به عضویت رسمی در این سازمان دست نیافته است. ۲. موانع سیاسی و تحریمها: واقعیت این است که موقعیت سیاسی ایران و تحریمهای گستردهای که از سوی آمریکا و متحدانش اعمال شده، یکی از بزرگترین موانع در مسیر ورود به سازمانهایی است که پیوند عمیقی با سیستم مالی و تجاری غرب دارند. در واقع، حضور ایران در APEC نیازمند یک توافق سیاسی و اقتصادی گسترده است که فعلاً در فضای فعلی بینالمللی میسر نشده است.
غیبت ایران؛ فرصتسوزی یا ناگزیر؟
در حالی که حضور در این اجلاس میتواند دریچههای جدیدی از تجارت و سرمایهگذاری را به روی ایران باز کند، اما غیبت فعلی نشاندهنده یک واقعیت تلخ است: ایران همچنان درگیر مبارزه برای عبور از حصار انزوای اقتصادی است.
تحلیلگران میگویند اگر ایران نتواند راهی برای ورود به این ساختارهای اقتصادی جدید (مانند APEC یا بریکز) پیدا کند، ممکن است در آیندهای که اقتصاد جهان در حال بازتعریف است، از قطار اصلی توسعه عقب بماند. غیبت ایران در چین، تنها یک غیبت در یک نشست نیست؛ بلکه نشانهای از چالشهای عمیق پیش روی کشور در تقابل با نظم اقتصادی جدید است.
—
کادر تحلیل: «ایران و چالش ورود به باشگاههای بزرگ»
باید میان «خواستن» و «توانستن» تمایز قائل شد. ایران از نظر جغرافیایی و پتانسیل اقتصادی، یکی از قطعات حیاتی منطقه آسیا-اقیانوسیه است. اما ورود به سازمانهایی مثل APEC، صرفاً یک تصمیم سیاسی نیست؛ بلکه نیازمند یک «بازسازی ساختار اقتصادی» و «رفع موانع دیپلماتیک» است. غیبت امروز، میتواند به معنای از دست دادن فرصتهای طلایی باشد، مگر آنکه راهبردی هوشمندانه برای بازگشت به میزهای اصلی اقتصاد جهانی طراحی شود.
—
—
همزمان با آغاز اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (APEC) در چین، که صحنه دیدارهای سرنوشتساز میان رهبران چین، روسیه و آمریکا در حاشیه نشستهای اقتصادی است، پرسشی اساسی از میان مخاطبان و تحلیلگران به گوش میرسد: چرا ایران در این جمع بزرگ اقتصادی حضور ندارد؟ اگر این اجلاس، موتور محرک تجارت در منطقه آسیا-اقیانوسیه است، غیبت ایران در آن به چه معناست؟ آیا موانع حقوقی مانع از عضویت ایران شدهاند یا سیاستهای بینالمللی، این کشور را از میز مذاکره در چین دور نگه داشته است؟




نظرات