هزینه سیاست خارجی ترامپ؛ از جنگ با ایران تا تقابل با متحدان آمریکا

پایگاه خبری هیل در گزارشی تحلیلی به‌قلم سه استاد دانشگاه و پژوهشگر روابط بین‌الملل نوشت: انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با رد آشکار سیاست‌های دولت دونالد ترامپ همراه بوده است و بازسازی سیاست خارجی این کشور پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری او، به فرایندی دشوار و چندساله تبدیل خواهد شد.

نویسندگان این گزارش با اشاره به شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای تأکید کردند که رأی‌دهندگان آمریکایی نارضایتی خود را از عملکرد دولت ترامپ نشان داده‌اند.

به‌نوشته آنها؛ جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز مسئولیت عملکرد ضعیف حزب جمهوری‌خواه را متوجه دو محور سیاست خارجی دولت، یعنی جنگ با ایران و سیاست‌های واشنگتن در قبال اسرائیل، دانسته است. کنار این مسائل، افزایش هزینه‌های زندگی و سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ نیز از عوامل مؤثر بر تصمیم رأی‌دهندگان بوده‌اند.

به‌اعتقاد نویسندگان؛ ترامپ و حامیان سرسخت سیاست اول آمریکا از زمان بازگشت او به کاخ سفید، بر مباحث سیاست خارجی ایالات متحده تسلط داشته‌اند؛ اما یکی از پیامدهای مهم میراث سیاسی او، تضعیف حمایت عمومی از سیاست‌هایی است که دولتش دنبال کرده است، از تعرفه‌های تجاری گرفته تا مداخلات نظامی پرمخاطره، این سیاست‌ها اکنون با مخالفت بیشتری در جامعه آمریکا روبه‌رو هستند و احتمال دارد رؤسای‌جمهور آینده برای تکرار آنها با محدودیت‌های جدی مواجه شوند.

با این حال، بازگرداندن سیاست خارجی آمریکا به مسیر پیشین نیز آسان نخواهد بود و بخشی از خسارت‌های واردشده به روابط خارجی این کشور ممکن است برای مدت طولانی باقی بماند.

تضعیف روابط با متحدان؛ از تعرفه‌های تجاری تا تنش با ناتو

نویسندگان گزارش در تشریح پیامدهای سیاست خارجی ترامپ، به تصمیم دولت او برای اعمال تعرفه‌های گسترده در روز موسوم به آزادی اشاره کردند؛ تصمیمی که به‌خلاف رویکردهای پیشین، نه‌تنها رقبای آمریکا، بلکه متحدان نزدیک این کشور را نیز هدف قرار داد.

به‌نوشته هیل؛ ترامپ با مطرح کردن موضوع تصرف سرزمینی گرینلند و حتی تبدیل کانادا به پنجاه‌ویکمین ایالت آمریکا، نگرانی متحدان نزدیک واشنگتن را افزایش داد، همچنین حمایت متزلزل او از اوکراین در برابر تجاوز روسیه و رویکرد تقابلی‌اش در قبال ناتو، شکاف در روابط دیرینه آمریکا با متحدان اروپایی را عمیق‌تر کرد.

از سوی دیگر، انحلال آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID) نیز با نقش سنتی واشنگتن به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین تأمین‌کنندگان کمک‌های بشردوستانه و خارجی در جهان در تضاد قرار گرفت.

با وجود این، نویسندگان معتقدند؛ بسیاری از این سیاست‌ها در آینده دوام نخواهند آورد. افزایش قیمت سوخت و پیامدهای تورمی سیاست‌های دولت ترامپ، کنار جنگ انتخابی آمریکا علیه ایران، به شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کمک کرده است.

به‌اعتقاد آنها؛ بعید است رئیس‌جمهور دیگری در آینده تعرفه‌های گسترده و بدون تمایز علیه شرکای تجاری نزدیک آمریکا، از جمله کانادا و اتحادیه اروپا، اعمال کند، همچنین رقابت فزاینده چین در حوزه‌هایی مانند مواد معدنی حیاتی، باتری‌ها و خودرو، مسئله‌ای نیست که ایالات متحده بتواند به‌تنهایی با آن مقابله کند.

نویسندگان با استناد به نظرسنجی‌های شورای امور جهانی شیکاگو از افکار عمومی و نخبگان سیاست خارجی آمریکا می‌گویند حمایت داخلی از بخش‌های مهمی از دستور کار ترامپ، از جمله تعرفه‌های تجاری، توسعه سرزمینی، ائتلاف ناتو و حمایت از اوکراین، محدود است.

جنگ علیه ایران و هزینه‌های سیاست خارجی ترامپ

در بخش دیگری از این گزارش، جنگ آمریکا علیه ایران به‌عنوان یکی از عوامل مهم شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان مورد توجه قرار گرفته است.
نویسندگان تأکید می‌کنند که افکار عمومی آمریکا اگرچه همواره درگیر مسائل سیاست خارجی نیست، اما پس از شکست‌های بزرگ در این حوزه، مانند جنگ با ایران، معمولاً با مجازات سیاسی رهبران یا احزاب حاکم واکنش نشان می‌دهد.

به نوشته آنها، هرچند مسائل اقتصادی و سیاست داخلی در مقطع کنونی توجه اصلی رأی‌دهندگان را به خود اختصاص داده‌اند، تصمیم‌های دولت ترامپ در حوزه سیاست خارجی، به‌ویژه جنگ با ایران و تعرفه‌های تجاری، نقش مهمی در انتخابات اخیر داشته‌اند.

نویسندگان هشدار می‌دهند که شکست‌های کنونی سیاست خارجی آمریکا می‌تواند زمینه‌ساز دوره دیگری از واکنش منفی افکار عمومی و محدود شدن اختیارات دولت در این حوزه شود.

آنها همچنین معتقدند جنگی طولانی دیگر می‌تواند تمایل جامعه آمریکا برای ادامه حضور و مداخله در خاورمیانه را کاهش دهد؛ به‌ویژه در شرایطی که تنگه هرمز همچنان با تهدیدهای ناشی از تقویت موقعیت ایران روبه‌رو خواهد بود.

کنگره جدید در برابر سیاست‌های ترامپ

به اعتقاد نویسندگان، تغییر ترکیب کنگره پس از انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند زمینه را برای مهار یا بازگرداندن برخی از سیاست‌های جنجالی ترامپ فراهم کند.

آنها پیش‌بینی می‌کنند دموکرات‌ها از اختیارات نظارتی کنگره برای پاسخگو کردن معماران سیاست خارجی دولت استفاده کنند. آغاز روند استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، یکی از اقداماتی است که در این گزارش به‌عنوان یک احتمال مطرح شده است.

همچنین کنگره ممکن است برای محدود کردن اختیارات رئیس‌جمهور در اعمال تعرفه‌های تجاری تلاش بیشتری انجام دهد و بر رعایت اختیارات قانونی خود در تخصیص بودجه کمک‌های خارجی نظارت سخت‌گیرانه‌تری اعمال کند.

به نوشته هیل، نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای دست‌کم فشارها بر دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران را افزایش خواهد داد.

با این حال، نویسندگان تأکید می‌کنند که حتی تغییر ترکیب کنگره نیز به معنای بازگشت فوری آمریکا به سیاست خارجی پیش از ترامپ نیست. خسارت‌های واردشده به روابط بین‌المللی این کشور به اندازه‌ای است که بازگشت ساده به رویکردهای پیشین مبتنی بر تجارت آزاد، حمایت از دموکراسی، ائتلاف‌های چندجانبه و آزادی کشتیرانی در آب‌های بین‌المللی امکان‌پذیر نخواهد بود.

بازسازی کمک‌های خارجی و شکاف‌های داخلی آمریکا

یکی دیگر از موانع بازسازی سیاست خارجی آمریکا، اختلافات داخلی درباره نحوه تخصیص منابع و کمک‌های خارجی است.

نویسندگان معتقدند احیای بودجه برنامه‌های کمک خارجی با دشواری سیاسی همراه خواهد بود؛ زیرا بخش قابل توجهی از رأی‌دهندگان و چهره‌های سیاست خارجی جمهوری‌خواه همچنان با بسیاری از انواع کمک‌های خارجی مخالف‌اند، هرچند حمایت بیشتری از کمک‌های بشردوستانه دارند.
در موضوعاتی مانند مهاجرت و تغییرات اقلیمی نیز اختلافات عمیقی میان رأی‌دهندگان و رهبران دو حزب وجود دارد و همین مسئله می‌تواند بحث‌های مربوط به سیاست خارجی را به منازعات حزبی طولانی تبدیل کند.

چالش‌های باقی‌مانده؛ از روسیه و چین تا بحران اعتماد متحدان

در ادامه گزارش، نویسندگان به پیامدهای بلندمدت سیاست‌های دولت ترامپ در مناطق مختلف جهان پرداخته‌اند.

به اعتقاد آنها، میراث یک جنگ فرسایشی دیگر می‌تواند تمایل آمریکایی‌ها برای مشارکت در تحولات خاورمیانه را کاهش دهد. در همین حال، جنگ روسیه و اوکراین همچنان چشم‌انداز روشنی برای پایان ندارد و ترامپ نیز تلاش کرده است موازنه این جنگ را به سود مسکو تغییر دهد.

در قبال چین نیز سیاست سنتی آمریکا بر نوعی رویکرد تقابلی و سخت‌گیرانه استوار بوده است، اما بسیاری از کشورهای جهان تمایلی ندارند میان واشنگتن و پکن یکی را انتخاب کنند.

نویسندگان همچنین هشدار می‌دهند که افکار عمومی آمریکا و ذخایر تسلیحاتی این کشور ممکن است آمادگی لازم برای ورود به یک درگیری نظامی دیگر را نداشته باشند.

در چنین شرایطی، رهبران آینده آمریکا ناچار خواهند بود برای شهروندان این کشور توضیح دهند که چرا تعامل با جهان اهمیت دارد و این تعامل باید بر چه اصولی استوار باشد.

در سطح بین‌المللی نیز بازسازی اعتماد متحدان مستلزم ثبات بیشتر در سیاست‌های واشنگتن و همکاری نزدیک‌تر با شرکای خارجی خواهد بود.

نویسندگان در پایان تأکید می‌کنند: بازسازی جایگاه جهانی آمریکا و احیای اعتماد متحدان این کشور، فرایندی کوتاه‌مدت نخواهد بود و حتی بیش از چهار سال زمان لازم است تا آمریکا بار دیگر در بخش بزرگی از جهان به کشوری محبوب‌تر از آنچه امروز از آن بیم دارند، تبدیل شود.