ایران چگونه از جغرافیا برای شکستن محاصره آمریکایی استفاده می‌کند؟

پاکستان به یک شریان حیاتی زمینی غیرمنتظره و یک کمربند نجات برای صادرات و واردات ایران تبدیل شده است. در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶، وزارت بازرگانی پاکستان “فرمان ترانزیت کالا” را صادر کرد، یک تصمیم راهبردی که به طور رسمی اجازه حمل کالاهای “کشورهای دیگر” را از طریق خاک پاکستان به ایران می‌دهد. این تصمیم در پاسخ به بحران شدید بندر کراچی گرفته شد، جایی که بیش از ۳۰۰۰ کانتینر متعلق به ایران به دلیل توقف کشتی‌ها و افزایش حق بیمه ریسک جنگ از ۰.۱۲٪ به ۵٪، که حمل و نقل دریایی را از نظر اقتصادی غیرممکن ساخته بود، معطل مانده بودند.

پاکستان شش مسیر زمینی را باز کرده است که بنادر کراچی، پورت قاسم و گوادر را به دو گذرگاه مرزی ایران، یعنی گبد و تفتان، متصل می‌کند. کریدور “گوادر-گبد” کارآمدترین است، زیرا زمان سفر را تنها به دو یا سه ساعت کاهش می‌دهد و هزینه حمل و نقل را تا ۵۵٪ پایین می‌آورد.

این کریدور جدید موازنه‌های منطقه‌ای را بازتعریف می‌کند؛ زیرا کاملاً کالاهای هندی را مستثنی می‌کند (به دلیل تحریمی که از می ۲۰۲۵ اعمال شده است) و همچنین به پاکستان توانایی دور زدن کامل افغانستان را در تجارت خود به سمت غرب می‌دهد، که این امر کابل را که آرزوی تبدیل شدن به مرکز اصلی ترانزیت را داشت، از میدان به در می‌برد.

نقش این کریدور تنها به یک راه‌حل موقت برای محاصره محدود نمی‌شود، بلکه پاکستان را به دروازه‌ای زمینی اصلی برای مسیرهای تجاری تحت حمایت چین به سمت غرب آسیا تبدیل می‌کند. علیرغم خطرات امنیتی در مرز، این مسیر زمینی به تهران یک “ریه” جایگزین برای تنفس دور از چشم نیروی دریایی آمریکا که بر آب‌های عمیق تسلط دارد، اعطا کرده است.