مالیات مقطوع واظهارنامه پیش‌فرض عملکرد ۱۴۰۴؛اعلام جزئیات تکالیف مؤدیان

به گزارش خبرنگار اقتصادی عصر قانون: سازمان امور مالیاتی جزئیات نحوه استفاده صاحبان مشاغل از مالیات مقطوع موضوع تبصره ماده ۱۰۰ و همچنین اظهارنامه پیش‌فرض عملکرد سال ۱۴۰۴ را اعلام کرده است؛ بر اساس این ضوابط، صاحبان مشاغلی که مجموع فروش خالص کالا و خدمات آنها در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال معادل ۷۲ میلیارد تومان باشد، می‌توانند از ظرفیت مالیات مقطوع استفاده کنند.

بر این اساس، صاحبان مشاغل انفرادی و مشارکتی که در سال ۱۴۰۴ در محدوده تعیین‌شده قرار دارند، می‌توانند فرم مالیات مقطوع خود را از طریق درگاه سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir مشاهده و در صورت تمایل تأیید کنند. پذیرش این فرم، مؤدی را از نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک و همچنین ارائه اظهارنامه مالیاتی عملکرد معاف می‌کند.

مالیات تعیین‌شده در فرم تبصره ماده ۱۰۰ در صورت پذیرش مؤدی قطعی خواهد بود. با این حال، مؤدیانی که تمایلی به استفاده از مالیات مقطوع ندارند، باید حداکثر تا ۳۱ شهریورماه ۱۴۰۵ اظهارنامه مالیاتی خود را تسلیم کنند.

همچنین در صورتی که مؤدی نسبت به فرم مالیات مقطوع اقدامی انجام ندهد، سازمان امور مالیاتی می‌تواند بر مبنای همان فرم بارگذاری‌شده، برگ قطعی مالیات صادر کند.

فروش واقعی بیشتر از اطلاعات سیستمی؛ تکلیف مؤدی چیست؟

یکی از نکات مهم دستورالعمل مربوط به مواردی است که فروش واقعی مؤدی با رقم اعلام‌شده از سوی سازمان امور مالیاتی مغایرت دارد. چنانچه فروش واقعی بیشتر از رقم محاسبه‌شده توسط سازمان باشد اما همچنان از سقف ۷۲۰ میلیارد ریال تجاوز نکند، مؤدی موظف است رقم واقعی فروش را در فرم درج کند و مالیات بر اساس اطلاعات واقعی محاسبه خواهد شد.

در مقابل، مؤدیانی که مجموع فروش آنها در سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال بوده است، امکان استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ را نخواهند داشت.

در پرونده‌های مشارکت مدنی نیز در صورتی که سهم درآمد حداقل یکی از شرکا یا مجموع درآمد مشارکت از سقف تعیین‌شده عبور کند، پرونده از شمول مالیات مقطوع خارج خواهد شد.

کتمان درآمد می‌تواند مالیات مقطوع را لغو کند

سازمان امور مالیاتی برای جلوگیری از کتمان درآمد، ضوابط مشخصی را برای رسیدگی پس از پذیرش مالیات مقطوع در نظر گرفته است.

بر اساس این ضوابط، اگر اسناد و مدارک بعدی نشان دهد درآمد واقعی مؤدی بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال بوده است، مؤدی از شمول تبصره ماده ۱۰۰ خارج شده و مالیات وی بر مبنای ماده ۹۷ قانون مالیات‌های مستقیم مطالبه خواهد شد.

در چنین شرایطی، جریمه عدم تسلیم اظهارنامه نیز اعمال شده و معافیت‌های مالیاتی مؤدی از جمله معافیت موضوع ماده ۱۰۱ نیز لغو خواهد شد.

اما اگر درآمد واقعی همچنان زیر سقف ۷۲۰ میلیارد ریال باشد ولی میزان درآمد کتمان‌شده بیش از ۱۵ درصد درآمد مبنای محاسبه مالیات باشد، مابه‌التفاوت مالیات مطالبه خواهد شد، هرچند این اختلاف مشمول جریمه ماده ۱۹۲ نخواهد شد.

همچنین در صورت ثبت فعالیت غیرواقعی در «اینتاکد» یا استفاده غیرواقعی از معافیت‌ها و نرخ صفر، مابه‌التفاوت مالیات محاسبه و برگ قطعی صادر خواهد شد.

اظهارنامه پیش‌فرض برای مشاغل بالاتر از سقف ۷۲ میلیارد تومان

برای مؤدیانی که فروش آنها بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال است و در گروه‌های اول، دوم و سوم صاحبان مشاغل قرار می‌گیرند، سازوکار اظهارنامه پیش‌فرض در نظر گرفته شده است.

برای مؤدیانی که مشمول تکالیف قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان هستند و از منظر سازمان در گروه مؤدیان کم‌ریسک قرار می‌گیرند، اظهارنامه‌ای بر اساس اطلاعات موجود در سامانه مؤدیان تولید خواهد شد.

چنانچه مؤدی این اظهارنامه را تأیید و تسلیم کند و اطلاعات آن با پایگاه داده سازمان امور مالیاتی منطبق باشد، اظهارنامه بدون رسیدگی پذیرفته شده و برگ قطعی مالیات صادر خواهد شد.

برای مؤدیانی که فاقد تکالیف قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان هستند نیز اظهارنامه پیش‌فرض تولید می‌شود. در این گروه، چنانچه مؤدی اظهارنامه تولیدشده را با حداقل مالیات مشخص‌شده تأیید و تسلیم کند، اظهارنامه بدون رسیدگی و در اجرای ماده ۹۷ قانون مالیات‌های مستقیم پذیرفته و مالیات قطعی خواهد شد.

با این حال، هرگونه تغییر در اطلاعات اظهارنامه پیش‌فرض از جمله درآمد، فروش یا هزینه‌ها، موجب رسیدگی سیستمی پرونده خواهد شد.

فرصت پرداخت و تقسیط مالیات تا پایان شهریور

مهلت پرداخت مالیات مقطوع و مالیات ابرازی عملکرد سال ۱۴۰۴ تا ۳۱ شهریورماه ۱۴۰۵ تعیین شده است.

مالیات موضوع تبصره ماده ۱۰۰ و همچنین مالیات اظهارنامه پیش‌فرض قابلیت تقسیط به مدت دو ماه و در سه قسط مساوی را دارد. برای مؤدیانی که از جنگ آسیب دیده‌اند، با تأیید مدیران کل امور مالیاتی، مدت تقسیط می‌تواند تا چهار ماه و در پنج قسط مساوی افزایش یابد.

در مقابل، اگر مؤدی فرم مالیات مقطوع را نپذیرد و اقدام به ارائه اظهارنامه عادی کند، مالیات ابرازی وی صرفاً به مدت یک ماه و در دو قسط مساوی قابل تقسیط خواهد بود.

بخشودگی ۱۰۰ درصدی برخی جرایم مالیاتی

یکی دیگر از مشوق‌های در نظر گرفته‌شده، امکان بخشودگی کامل برخی جرایم مالیاتی است. مؤدیانی که تبصره ماده ۱۰۰ یا اظهارنامه پیش‌فرض خود را تأیید کنند، امکان برخورداری از بخشودگی ۱۰۰ درصدی جرایم مربوط به مواد ۱۶۹ و ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم برای عملکرد سال ۱۴۰۴ را خواهند داشت.

تراکنش‌های غیرتجاری باید با اسناد اثبات شود

در بخش دیگری از ضوابط، امکان کسر برخی تراکنش‌های بانکی که مؤدی آنها را غیرتجاری می‌داند نیز پیش‌بینی شده است.

مؤدی می‌تواند مبالغ مربوط به تراکنش‌های مشکوک یا چک‌های انتقالی را که مدعی است ماهیت غیرتجاری دارند، از محاسبات خارج کند، اما باید پس از اعلام سازمان امور مالیاتی، اسناد و مدارک مثبته مربوط به این ادعا را در «سامانه ساتا» بارگذاری کند.

در صورتی که در مراحل بعدی تجاری بودن این مبالغ اثبات شود، مالیات و جرایم مربوط مطالبه و وصول خواهد شد و این جرایم امکان بخشودگی نخواهند داشت.

مشاغل بدون کارتخوان نیز در محاسبات دیده شده‌اند

برای برخی مشاغل از جمله نمایشگاه‌های خودرو، بنگاه‌های معاملات املاک و حق‌العمل‌کاران که تمام دریافت‌های آنها الزاماً از طریق دستگاه کارتخوان انجام نمی‌شود، سازوکار محاسبه مالیات مقطوع به گونه‌ای در نظر گرفته شده است که این موضوع در تعیین مالیات لحاظ شود.

همچنین هزینه اجاره املاک تجاری در محاسبه مالیات مقطوع مؤثر خواهد بود، مشروط بر اینکه اجاره و هزینه مربوط توسط سازمان امور مالیاتی احراز شود.

در نهایت، مؤدیانی که مالیات مقطوع آنها از سوی سازمان امور مالیاتی صفر محاسبه شده است، نیازی به مراجعه به سامانه و تسلیم فرم ندارند و اطلاع‌رسانی در این خصوص از طریق پیامک انجام خواهد شد.

بر این اساس، ۳۱ شهریورماه ۱۴۰۵ برای بخش قابل توجهی از صاحبان مشاغل به عنوان مهلت نهایی پذیرش یا تسلیم اظهارنامه و همچنین پرداخت مالیات تعیین‌شده، اهمیت ویژه‌ای دارد و عدم اقدام در این مهلت می‌تواند آثار مالیاتی متفاوتی برای مؤدیان به همراه داشته باشد.