مشهد در سوگ سه‌گانه غربت؛ از عزاداری در خیابان‌ها تا صحن و سرای رضوی

به گزارش گروه اجتماعی عصر قانون: از مشهد، صبح امروز مشهد، حال و هوای دیگر داشت؛ نه یک سوگ، که سه‌گانه‌ای از غربت در هم تنیده بود. شهری که این روزها میزبان انبوهی از دلدادگان اهل بیت(ع) است، با طلوع آفتاب، شاهد موج عظیم انسانی بود که از هر سو، خود را به حرم مطهر رضوی می‌رساندند. پیاده، سواره، خسته از راهی طولانی، اما مصمم در مسیر عشق؛ گویی زمین و زمان در این شهر، یکصدا «یا رسول‌الله(ص)»، «یا حسن(ع)», «یا حسین(ع)» و «یا رضا(ع)» گفته‌اند.

امروز، روزی است که سه نور آسمانی در تاریخ اسلام، در سه برهه، مظلومانه به شهادت رسیدند؛ پیامبر مهربانی‌ها(ص) که در بستر رحلت، غربت امت را با چشم دید، امام حسن مجتبی(ع) که با زهر کینه، مظلومانه به شهادت رسید و امام رضا(ع) که در غربت خراسان، جام شهادت را سرکشید و حالا مشهد، در روزی که یادآور هر سه مصیبت است، سیاه‌پوش‌تر از همیشه شده است.

از میدان شهدا تا دروازه‌های حرم، هر قدم جای پای عاشقی است. موکب‌ها از ساعات اولیه روز، سفره‌های کریمانه خود را پهن کرده‌اند و زائرانی را که از راه‌های دور و نزدیک رسیده‌اند، با چای و شربت و غذای گرم پذیرایی می‌کنند. اما در میان این صفوف به هم فشرده، چهره‌هایی دیده می‌شود که نهانی‌تر از همیشه، غم را در چشمان خود جای داده‌اند. هیئت‌های عزاداری از شهرها و روستاهای مختلف، حتی از استان‌های همجوار و دوردست، اینک در کنار مضجع شریف گرد آمده‌اند تا به امام خراسان، تسلیت‌گوی شهادت جد بزرگوارش، رسول خدا (ص) و نیز شهادت عموی بزرگوارشان، امام حسن مجتبی (ع) باشند.

در گوشه‌ای از صحن، پیرمردی خسته از راه، چوب‌دستی به دست، گام‌های سست اما پرصلابت برمی‌دارد و هر چند قدم می‌ایستد و نگاهی به گنبد طلایی می‌اندازد؛ گویی با خود زمزمه می‌کند: «ای غریب‌ترین غریب، تو را به حق جدت که در مدینه تنها ماند و عمویت که در کوفه مسموم شد، نگاهت را از ما دریغ مکن.

زنی میان ازدحام، سر فرزند خردسالش را بر دامن گرفته و در سایه دیوار حرم، لحظه‌ای چشم بر هم نهاده تا از شدت خستگی، نفس تازه کند. پرچم‌های سیاه و سرخ عزا، این بار بیش از هر سال، در دستان زائران خودنمایی می‌کند؛ پرچم‌هایی که گاهی شعار «لبیک یا رسول‌الله» بر دلشان نقش بسته و گاهی، پرچم‌های سرخ انتقام، یادآور خون ناحق ریخته‌شده  رهبر لب تشنه  ایران و  یارانش و گاهی یادآورکودکان میناب است.

نوحه‌های جانسوز از هر سو به گوش می‌رسد؛ «یا غریب الغرباء»، «یا مظلوم»، «یا ثارالله»؛ مردمانی که با سینه‌زنی و اشک، ارادت خود را به سه تن از بزرگ‌ترین مردان تاریخ نشان می‌دهند. هنوز کاروان‌هایی در راه هستند، هنوز خیلی‌ها نرسیده‌اند، اما هوای مشهد، آکنده از بغضی است که کلمات را پس می‌زند.

اما امسال، این غربت، معنایی دیگر دارد. امسال، مشهد رنگ و بوی تازه‌ای از غم گرفته است. اگر سال‌های قبل، آقای غریب خراسان، زائران خسته را به صحن و سرای خود فرا می‌خواند تا خستگی راه از تنشان بزدایند، امسال میزبان دیگری هم در کنار حرم مطهر حضور دارد؛ میزبان غریبی که خود، تازه به کاروان شهادت پیوسته است. «آقای شهید ایران»؛ همان که امسال در روزهای سوگ سه‌گانه (رحلت پیامبر، شهادت حسن‌بن‌علی و شهادت رضا)، در رواق دارلذکر  منتظر است و برای عشاق و دلدادگان، دست دعا برمی‌دارد.

باورش سخت است؛ سخت است که مردی که همه عمر  ایستاد در برابر دشمن و استکبار تا ایران  اسلامی قوی بماند امروز در کنار رئیس جمهور شهیدمان شهید آیت الله رئیسی در حرم مطهر، خود مهمان سفره‌ای است که زائران برای امام رئوف پهن کرده‌اند. سخت است درست در روزی که یادآور غربت سه امام است، جای خالی «سرو خراسان» میان موکب‌داران و عزاداران، اینچنین به چشم بیاید.

امسال، رمضان فرق داشت؛ با دل‌های سوخته‌تر و سفره‌هایی که پهن شد اما میزبانش نبود. محرم فرق داشت؛ با دسته‌های عزاداری که این بار، یک پرچم دیگر هم بر سر داشتند. صفر هم فرق دارد؛ زیرا امسال در همین ایام، هم رحلت نبی مکرم (ص) را داریم، هم شهادت مظلومانه امام حسن (ع) را، هم شهادت امام رضا (ع) را، و هم غم از دست‌رفتن مردی که جانش را برای این مردم نهاد. انگار تمام ایران از عید تا به امروز، بوی محرم و صفر گرفته است.

روضه امروز مشهد، روضه غربت است؛ غربتی که دل‌ها را بیش از همیشه به درد آورده است. امروز، مشهد نه برای یک امام، که برای سه امام شهید و یک شهیدِ تازه‌ سفرکرده، می‌سوزد و می‌سازد.