ایزنکوت، رابین ۲ می‌شود؟

گروه بین الملل عصرقانون:

محمدعلی حسن نیا

پس از انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل، گادی آیزنکوت و بلوک مخالفانش از نظر عددی واقعا امکان تشکیل دولت با حمایت احزاب عربی را دارند، اما این امر با موانع سیاسی بزرگی روبرو است. احزاب عربی (فهرست متحد و رعام) در مجموع ۱۹ کرسی به دست آوردند که رکورد تاریخی محسوب می‌شود. بلوک آیزنکوت ۴۸ کرسی دارد و اگر ۱۹ کرسی احزاب عربی اضافه شود، مجموعا به ۶۷ کرسی می‌رسد که از آستانه اکثریت ۶۱ کرسی فراتر می‌رود. این از نظر ریاضی مسیر واقعی برای شکست نتانیاهو فراهم می‌کند.

با این حال، شکل اصلی همکاری به احتمال زیاد تور امنیتی (حمایت از خارج دولت) خواهد بود، نه ائتلاف رسمی. این دقیقا همان الگویی است که در دوران اسحاق رابین وجود داشت. در سال ۱۹۹۲، رابین با حزب کارگر (۴۴ کرسی)، میرتز (۱۲ کرسی) و شاس (۶ کرسی) ائتلافی با ۶۲ کرسی تشکیل داد، اما از همان ابتدا به حمایت خارجی پنج نماینده عربی (سه کرسی حداش و دو کرسی حزب دموکراتیک عربی) متکی بود. در سپتامبر ۱۹۹۳، شاس از ائتلاف خارج شد و دولت رابین به یک دولت اقلیت تبدیل شد و از آن زمان به بعد حمایت خارجی این دو حزب عربی برای حفظ اکثریت پارلمانی کاملا حیاتی شد. این حمایت در رأی‌گیری کنست درباره توافقنامه اسلو نقش تعیین‌کننده ایفا کرد.

احمد طیبی، رهبر ارشد فهرست متحد، صراحتا اعلام کرده که این حزب مایل است از خارج از دولت به دولتی که نتانیاهو را سرنگون کند حمایت کند، اما وزارت نمی‌خواهد و الگوی تاریخی حمایت خارجی از دولت رابین را یادآوری کرده است. یوسف جبارین، رئیس فهرست متحد نیز شرایط مشخصی برای حمایت تعیین کرده است: پیشبرد روند سیاسی به سوی تشکیل کشور فلسطین، تصویب طرح مبارزه با خشونت در شهرهای عربی و توقف تخریب خانه‌ها. در همین حال، منصور عباس، رهبر رعام، نشان داده که نسبت به پیوستن به دولت به رهبری آیزنکوت موضع بازتری دارد.

مانع اصلی از درون بلوک مخالفان می‌آید. در طول کارزار انتخاباتی، سه حزب اصلی مخالف یعنی یشر (حزب خود آیزنکوت)، بی‌یاخد و ییسرائل بیتنو همگی متعهد شدند که با احزاب عربی دولت تشکیل ندهند. آویگدور لیبرمن، رهبر ییسرائل بیتنو، حتی پس از انتخابات دوباره تاکید کرد که حزبش در هیچ دولتی که به رعام یا فهرست متحد متکی باشد شرکت نخواهد کرد. اگر لیبرمن (۷ کرسی) کنار بکشد، حتی با احزاب عربی، بلوک مخالفان تنها ۶۰ کرسی خواهد داشت که یک کرسی کمتر از اکثریت است. این به این معناست که آیزنکوت باید یا متعهدین خود را متقاعد کند که وعده‌های انتخاباتی را بشکنند، یا راهی برای جلب رضایت لیبرمن پیدا کند.

در همین حال، خود آیزنکوت شرایطی برای همکاری تعیین کرده است، از جمله به رسمیت شناختن رژیم اسرائیل و پذیرش خدمت اجباری ملی، که احزاب عربی با آنها مخالف هستند. نتانیاهو نیز با سوءاستفاده از این موضوع، احزاب عربی را به حمایت از تروریسم متهم کرده و تلاش می‌کند حمایت از چنین ترکیبی را از نظر سیاسی غیرمشروع جلوه دهد. این تاکتیک دقیقا همان روشی است که در سال ۱۹۹۵ علیه رابین به کار گرفته شد و نتانیاهو در آن زمان رابین را متهم کرد که به «اکثریت غیرصهیونیستی» متکی است.

به طور خلاصه، ۴۸+۱۹=۶۷ از نظر ریاضی برقرار است و الگوی تاریخی تور امنیتی نیز وجود دارد: رابین در آن زمان با ۶۲ کرسی ائتلاف رسمی و حمایت خارجی ۵ کرسی عربی حکومت کرد و پس از خروج شاس، کاملا به این حمایت خارجی وابسته شد. اما موانع واقعی امروز در تعهدات انتخاباتی احزاب یهودی، شرایط متقابل دو طرف و فشار سیاسی نتانیاهو نهفته است. اینکه آیزنکوت حاضر است بهای شکستن وعده‌ها را بپردازد یا خیر، کلید این مسیر است.